1رمضان:
1- دعای روز اول 2 - ولایتعهدی امام رضا (ع) 3- مرگ مروان 4- جنگ تبوک
حدیث روز: امام رضا(ع) فرمودند: بار خدایا تو می دانی که من در پذیرفتن ولایتعهدی مامون مجبور و ناچارم، پس مرا مواخذه مکن همان گونه که بنده و پیامبرت یوسف را به هنگام پذیرفتن حکومت مصر مواخذه نکردی. (البحار 49/130)
1- دعای روز اول
اللهّم اجعل صیامی فیه صیام الصّائمین و قیامی فیه قیام القائمین و نبِّهنی فیه عن نومة الغافلین و هَب لی جُرمی فیه یا اله العالَمین و اعفُ عَنّی یا عافیاً عَنِ المجرمین.
ترجمه: الهی ! روزه مرا در این روز، روزه روزه داران و قیامم را در این روز، قیام قیام کنندگان مقرّر فرما و مرا در این روز نسبت به خواب غفلت کنندگان آگاه گردان و گناه و جرم مرا در این روز ببخشای. ای پروردگار جهانیان از لغزشهایم درگذر، ای در گذرنده از جرم مجرمان!
شرح: روزه در لغت به معنی اِمساک و خودداری به طور مطلق است، زمانش از طلوع فجر است تا غروب آفتاب و چون گرسنگی و تشنگی در پی دارد از حکمت و حُسن بسیاری برخوردار است. روزه، دل را صفا داده، هواهای نفسانی را طرد می نماید و سبب تابش نور حقیقت و علم و آگاهی، در قلب می گردد، روزه معنای خاصّش این است که همه قوا و اعضای بدن را در کنترل خود بگیریم و به معنای دیگر که خاص الخاص و ویژه مقرّبان درگاه است. علاوه بر آنی موارد، روزه توجه دل به حق، و غیر حق را به دست فراموشی سپردن است و به همین دلیل گفته اند:
« الصّوم ثلاثة: صوم الّروح و صوم العقل و صوم الّنفس ».
روزه بر سه نوع است: دور نگه داشتن روح از پلیدیها، کنترل عقل از کج اندیشیها و نگهداری نفس از وسوسه ها.
وقتی انسان در پیشگاه خداوند، به گناه خویش اعتراف می نماید در حقیقت به یکی از اسباب رهایی از گناه تمسّک جسته است، بنابراین اعتراف به گناه موجب آمرزش گناه می گردد.
فضیلت شب اول:
در شب اول ماه مبارک رمضان خداوند متعال همه گناهان آشکار و پنهان امّت مرا می آمرزد و دو میلیون درجه شما را بالا می برد و پنجاه شهر برای شما ساخته می شود.
نيايش و مناجات
درود بر تو اي ماه خدا
ستايش، ويژه ي پروردگاري است كه ماه مبارك رمضان را نيز ، راهي از راههاي خير و رحمت شمرد و اين ماه را به نام مقدس خود افتخار و شرافت داد.
پروردگارا ! معرفت فضيلت و جلال حرمت و شرايط اعظام و احترام اين ماه را به قلب ما الهام فرماي و از آنچه در اين ماه ، چشم و گوش و دست و پاي ما دور از مناهی و منكرات، در راه طاعت و عبادت تو به كار افتند و همواره رضاي تو جويند. در اين ماه گوش ما را از شنيدن ياوه ها و چشم ما را از ديدن منكرات فرو بند و كمك كن تا دستهاي ما بسوي منهیات دراز نشود و پاي ما به راه خطا و معصيت نجنبد و شكم ما از حلال سير نگردد و زبان ما جز به ذكر تو نگشايد.....
چنان كن كه جز ثواب تو نجوييم و جز از خشم و غضب نگريزيم. عبادت ما را اي پروردگار متعال ، از لكه ريا و تظاهر پاكيزه دار تا در عبادت تو، ديگري را شريك نگذاريم و جز ذات اقدس و اعلاي تو ، معبود ديگري نشناسيم .....
پروردگار من ! مگذار از رنج روزه و زحمت عبادت خسته مانيم در آن هنگام كه خسته شده ايم ، نيروي تازه اي به ما بخش و اگر از راه راست ، سر انحراف گرفته ايم دوباره ما را به راه راست باز گردان ، و چون شيطان دست اغوا و اغرا بسوي ما دراز كند، دستش را كوتاه كن و به ما پناه ده ....
و درود بر تو اي ماه خدا ، ما مسرت و اي عيد سعيد اولياي خدا.
سلام بر تو ، اي دوست نازنين، اي بهترين وقتي كه در ميان اوقات دريافته ايم و اي شريفترين ماه كه طي ساعتها و روزها ما را دريافته اي ...
سلام بر تو...
ماه نزول رحمت الهی
نام ماه رمضان را زياد شنيده اي !
رمضان ماه نزول رحمت خداست ، رحمت بي حساب خدا.
مي بيني كه از اولين لحظاتي كه وارد ماه مبارك رمضان مي شوي در حقيقت وارد جهاني تازه و زيبا از توجهات بي كران خدا شده اي . ماهي كه بر اثر آن آتش قهر خدا به گلستان بدل مي شود. اين ماه «بهار قرآن» است. قرآن باغ و بوستان زيباي كلمات خدا و گلستان دوستان خداست.
پيامبران خدا و امامان پاك اين ماه را دوست داشتند. امام سجاد(ع) براي هر روز اين ماه يك دعا دارد. اگر به صحيفه سجاديه مراجعه كني، مي تواني تمامي دعاهاي اين ماه را پيدا كني و با زبان روزه كه از پاك ترين زبان هاست ، درخواست هايت را با خدا درميان بگذاري. اگر مي خواهي با خدا حرفهاي خودماني بزني، كتاب مفاتيح الجنان را هم ورقي بزن. هرچه در دلت هست و نميتواني به زبان بياوري، در آن پيدا مي شود. دعاهايش دست تو را مي گيرند و پيش مي برند. تو كه در سنين صفا و صميميت هستي، حتماً با دعاهاي قرآني انس داري؛ آنجا كه با ربَّنا شروع مي شود و حتماً در قنوت نمازهايت در ماه رمضان بارها گفته اي! آنهايي كه با الهي و اللهم شروع شده و از خدا ايمان، سلامتي، فراواني روزي و نيكي مي خواهد. آن دعا كه يا رب دارد مي گويد:خدايا علم مرا زياد كن !
بخوان و بخواه. رمضان ماه خواستن است و ما بي آنكه خواسته هايمان را به زبان آورده باشيم، خدا همه چيز به ما لطف كرده است.
قدری آهسته تر...
گامهایت را آرامتر بردار. اینجا حریم الهی است. اینجا مسافرانِ خسته ی دنیا کوله بار بر زمین می نهند. وگرد گناه از دل می زدایند. زمان دیگری است. بهترین روزگار در بهترین زمانها حادثه آفریده اند. رمضان میهماندار حُسن حسنی است و داغدار خون به زمین ریخته ی عدالت.
اینجا حریم رمضان است. سرنوشت را به دست رحمت الهی بسپار و دل در گرو مهر حق بند...
سبحان الله از اين عطوفت
سلام بر تو اي ماه بزرگ خدا و اي موسوم وجد و سرور اولياء... سلام بر تو اي همنشين بزرگوار خوش اوقات ....
سلام بر تو اي ياور ما بر عليه شيطان ......
سلام بر تو اي ماهي كه آرزوهاي ما را به هدف نزديك ساختي ... و دگر بار وجود مقدس و ملكوتي ماه خدا رخ نمود اگرچه ما آماده و لايق نبوديم ... اما مگر نه آن است كه ما بنده نيازمند و محتاج به بركت و رحمت و مغفرت الهي هستيم؟
خدايا ! اين ماه مبارك رمضان است. خدايا اگر بناست اين ماه رمضان آخرين ماه رمضان عمر من باشد مرا بيامرز و اِلّا عمري بده تا توفيق ماه رمضان ديگر را دريابم...
خدايا به تو پناه مي برم از آنكه رفتار و كردارم در ميان مردم اصلاح گردد و اما همين خوبي در نظر مردم باعث ضايع شدن من در نزد تو باشد خدايا چنان عملي كه درب يقين را به رويم بگشايد به يقينم بيفزايد روزي گردان. چنان يقيني كه باب شبهه و ترديد را ببندد...
خدايا ! من چقدر بد بخت و شقي هستم كه شب و روز گناه و معصيت و لجبازي مي كنم اما تو ملائكه ات را بر من موكّل مي كني كه برايم طلب استغفار كنند ! سبحان الله از اين عطوفت .....
اي سرور و سالارم ! من گرسنه اي هستم كه هرگز از عشق و محبت تو سير ي نمي پذيرم .... به جاي تمام دنيا لقای خود را نصيب ما كن و بس.....
اشعار
ماه روزه[1]
مبارك باد آمد ماه روزه
رهت خوش باد اي همواره روزه
شدم بر بام تا مه را ببينم
كه بودم من به جان دلخواه روزه
نظر كردم كلاه از سر بيفتاد
سرم را مست كرد آن ماه روزه
مسلمانان سرم مست است از آن روز
زهي اقبال و بخت و جاه روزه
به جز اين ماه ماهي هست پنهان
نهان چون ترك در خرگاه روزه
بدان مه ره برد آن كس كه آيد
در اين مه خوش به خرمن گاه روزه
رخ چون اطلسی گر زرد گردد
بپوشد خلعت از ديبا ي روزه
دعاها اندرين مه مستجابست
فلك ها را بدرّد آه روزه
چو يوسف ملك مصر عشق گيرد
كسي كو صبر كرد در چاه روزه
«سحوري» كم زن اين نطق و خمش شو
ز روزه خود شوند آگاه روزه
بيا اي شمس دين و فخر تبريز
تو اي سر لشكر سپاه روزه
2- ولایتعهدی امام رضا (ع) :
در این تاریخ به اجبار و اصرار و تهدید مامون حضرت رضا(ع) ولایتعهدی او را پذیرفتند و دست به سوی آسمان بلند کرده و در حالیکه محزون و ناراحت بودند با اطلاع از توطئه موذیانه مأمون به او فرمودند: غرض تو آنست که مردم بگویند: علی بن موسی الرضا(ع) ترک دنیا نکرده بود، بلکه دنیا ترک او کرده بود و حال که برایش میسر شد به طمع خلافت ولایتعهدی را قبول کرد.[2]
3- مرگ مروان :
در این روز در سال 65 هجری مروان بن حکم در سن 81 سالگی در دمشق به درکات جحیم شتافت، و مدت خلافت او 9 ماه بود .[3]
مروان در عدوات با خدا و پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) خصوصاً امیرالمؤمنین(ع) از زمان عثمان تا آخر ایام خود بسیار کوشید.
4- جنگ تبوک :
در اول ماه رمضان سال 9 هجری جنگ تبوک به وقوع پیوست. این جنگ را فاضحه نیز می گویند. زیرا منافقین مدینه کسانی که قصد کشتن پیامبر(ص) را در عقبه داشتند رسوا و مفتضح شدند.
***
2رمضان:
حدیث روز:پیامبر اکرم فرمودند: درهای آسمان در شب اول ماه رمضان گشوده می شود و تا آخرین شب این ماه بسته نمی شود.
(بحار الانوار ج 96ص 324)
دعای روز دوم
اللّهم قَرِّبنی فیه الی مرضاتک و جِنِّبنی فیه مِن سَخَطِک و نَقِماتک و وَفِّقنی فیه لِقرائة ایاتک برحمتک یا ارحم الراحمین .
ترجمه: خدایا ! مرا در این روز به آنچه خشنودی تو درآن است نزدیک فرما و از آنچه که رنجیدگی
و نارضایتی تو در آن است برحذر دار و توفیق خواندن آیاتت را به من ارزانی دار، به حق رحمتت ای مهربانترین مهربانان!
شرح: برای بندگان خدا، برای رسیدن به حق مراتب و مدارجی است، که این مدارج از راه عمل صالح و نیّت پاک برای انسان حاصل می شود و هر چه روح انسان در پرتو عمل و نیّت خوب کمال بیشتری می یابد ، به سرچشمه معارف شهودی و خدایی نزدیک تر می گردد. امام صادق(ع) می فرماید:
« القلبُ حرم الله فلا تُسکن حرم الله غَیرالله[1] ؛ دل حرم خداست، پس در حرم خدا، غیر خدا را راه ندهید.
همان گونه که عمل و نیّت خوب نزدیکی انسان به سوی درگاه خدا می گردد، عمل غیر صالح و نیّت ناخالص نیز موجب دوری انسان از درگاه حق می گردد. به همین دلیل در دعا از پروردگار خواسته شده است که: خدایا ! مرا به آنچه خشنودی تو در آن است نزدیک فرما و طبیعی است که نیّت پاک و عمل صالح، موجب خشنودی حق از بندگانش می گردد، کما اینکه عمل غیرصالح و نیّت بد، موجب رنجیدگی و نارضایتی حق از بندگانش می گردد.
الهی ! عنایت تو به سنگ رسید، سنگ بار گرفت. سنگ درخت رویانید، درخت، میوه و بار، درختی که بارش همه شادی، طعمش همه انس، بویش همه آزادی، درختی که بیخ آن در زمین وفا شاخ آن بر هوای رضا، میوه ی آن معرفت و صفا، حاصل آن دیدار و لقاء.[2]
ثواب روزه روز دوم:
و خداوند عزوجل در روزدوم به هر قدمي كه بر مي داريد ، عبادت يك سال و ثواب نبي و روزه يك سال براي شما مي نويسد .
[1] - احیاء دل، علی نریمانی به نقل از بحارالانوار، ج 70، ص 3.
[2] - همان به نقل از تفسیر کشف الاسرار، ج 4، ص 177.
***
3رمضان:
1- دعای روز سوم
حدیث روز:پیامبر اکرم (ص) فرمودند: ای مردم خدا ماه خدا ماه رمضان با برکت و رحمت و آمرزش به شما روی آورده است . ماهی که نزد خدا بهترین ماهها ، رزهایش بهترین روزها ، شبهایش بهترین شبها و اوقاتش بهترین وقتهاست .(الوسائل7/227)
دعای روز سوم
اللهم ارزقنی فیه الذّهن و التّنبیه و باعِدنی فیه من الشّفاهة و التمویه اجعل لی نصیباً من کُلِّ خیرٍِ تُنزل فیه، بِجودک یا اجود الأجودین.
ترجمه: خداوندا! در این روز، فهم و دریافت و به خود آمدن را روزی من گردان و مرا از کودنی و وارونگی و تلبیس دور گردان و نصیبی از هر خیری که در این روز فرود می آوری، برایم مقرر فرما، به حق بخششت ای بخشنده ترین بخشندگان .
شرح: حضرت رسول اکرم(ص) فرمودند:
آیا نمی خواهید شما را به زیرکترین زیرکان و کودن ترین کودنان آگاه سازم، جواب دادند: آری فرستاده خدا! حضرت فرمودند: زیرکترین زیرکان کسی است که نفس خود را حسابرسی کند برای پس از مرگش کارهای نیک انجام دهد، و کودن ترین کودنان، کسی است که از هوای نفسش پیروی نماید و برای پیروی از هواهای نفسانی از خود آرزوی امنّیت نماید.
امید آنکه در این روز با عظمت، خداوند ما از کودنی و تلبیس نجات بخشد، تا حقایق را وارونه جلوه ندهیم و با درک خود حقیقتی که پرتوی از عالم ربوبی است، خود غیر حقیقی که همیشه منشأ تزویر و تلبیس است کنار بزنیم و با یاد خدا یاد غیر حق را از صحنه زندگی دور سازیم
ثواب روزه روز سوم :
و خداوند عزوجل در روز سوم به تعداد هر موي كه بر بدن داريد ، قبه اي از در سفيد در حبه الفردوس مي سازد كه در بالاي ان دوازده هزار خانه از نور است درپايين ان دوازده هزار خانه كه در هر خانه هزار تخت مي باشد و بر هر تختي حوريه اي است هر روز بر شما هزار ملك داخل مي شد كه با هر ملكي هديه اي است .
***
4رمضان:
1- دعای روز چهارم
حدیث روز:پیامبر(ص) فرمودند: روزه سپری است در برابر آتش.
(بحار الانوارج4ص62)
دعای روز چهارم
اللّهم قَوّنی فیه علی اِقامة امرک و أذِقنی فیه حلاوة ذکرک و أوزعنی فیه لِأداء شکرک بکرمک، واحفظنی فیه بِحِفظک و سترک یا أبصر النّاظرین.
ترجمه: خدایا ! مرا در ین روز نیرویی ده تا حکم تو را به پای دارم و شیرینی و حلاوت یادت را درین روز فروتنی عنایت فرما، و به حق ناپیدایی و نگهبانیت در ین روز مرا نگهبانی فرما، ای بیننده ترین بینایان !
شرح: ذکر حق، موجب روشنی دل است و هر کس از خدا غافل گشت، حاصل عمر خویش را بر باد می دهد؛ زیرا فراموشی حق، فراموشی خویشتن را به دنبال خواهد داشت. از طرفی، سرچشمه قدرت معنوی هر کس از توجه او به خدا ناشی می گردد و چون یاد خدا نقش تعیین کننده در سرنوشت روحی انسان دارد، قرآن کریم در موارد زیادی مؤمنان را به یاد خدا دعوت می کند:
یا أیها الذین امنوا اذکروا الله ذکراً کثیراً ؛ ای کسانی که ایمان آوردید بسیار به یاد خدا باشید.
ذکر، خروج از میدان غفلت به فضای مشاهدات است یا به خاطر غلبه خوف و یا زیادی حب.
ذکر، بری انسان همچون نفس کشیدن است، همچنان که نفس زدن بری انسان شادابی ایجاد می کند، ذکر نیز بری روح شادابی یجاد می کند: " ما عندکم ینفَدُ و ما عندالله باقٍ" ؛ ذکر ماندنی است، اما نفس زدن بالاخره به پایان می رسد.
روز چهارم:
و خداوند جلّ جلاله در روز چهارم در بهشت خلد هفتاد هزار قصر به شما اعطا مي كند كه در هر قصه ای هفتاد هزار خانه ، در هر خانه اي پنجاه هزار تخت ، بر هر تختي حوريه اي است كه در مقابل هر حوريه اي هزار كنيز است كه يكي از آنها از همه دنيا و آنچه در آن است، بهتر است.
***
5 رمضان:
1- دعای روز پنجم 2- ولادت حضرت قاسم بن الحسن(ع)
حدیث روز:حضرت علی (ع) می فرماید : بر شماست که در ماه رمضان بسیار دعا و استغفار کنید ، چه اینکه دعا بلا و گرفتاری را از شما دور می کند و به سبب استغفار، گناهان شما محو می شود.
(الوسائل 4/223)
دعای روز پنجم
اللّهم اجعلنی فیه مِِن المُستغفرین و اجعلنی فیه مِن عِبادک الصّالحین القانتین و اجعلنی فیه من اولیائک المُقَرَّبین برأفتک یا ارحم الرّاحمین.
ترجمه: خدایا ! مرا در این روز از طلب کنندگان آمرزشت و از بندگان صالح و پیروانت و از اولیایی که به تو نزدیک هستند قرار بده به حق مهربانیت ای مهربانترین مهربانان!
شرح: زمانی که انسان به عواقب و پیامد گناهانش پی می برد از خواب غفلت بیدار شده در صدد علاج درد خویش برمی آید و چون می داند که هیچ کس به جز خدای یگانه نمی تواند رهگشای او در سختی های دنیایی و آخرتی باشد، رو به سوی خدا کرده بخشش گناهان را از او می خواهد. پیامبر(ص) می فرماید: لکُلّ داءٍ دواءٍ و دواءُ الذّنوب الإستغفار؛ برای هر دردی درمانی است و درمان درد گناهان طلب آمرزش است. [1]
بنابراین، تا دیر نشده باید توبه کرد و به تطهیر دل پرداخت. مرتبه صالحان مرتبه ای است که فوق مرتبه زاهدان و عابدان، که صالحین از دنیا رسته و دل بدان نبسته اند، دل آنان از همه ناپاکی ها پاک گشته آیینه تمام نمای حق گشته است.
به قول عیسای مسیح: « اِنّی اَخلُقُ مِِنَ الطّین کَهَیئةِ الطَّیر بإذن الله[2] ؛ من از خاک پرنده ای را به اذن خدا خلق می کنم».
پس بیایید تا بکوشیم اگر همچون مسیح(ع) نشدیم، دست کم بر نفس سرکش خویش تسلّط پیدا کنیم، و اجازه ندهیم تا قیامت و دنیای ما را به خطر بیاندازد، که « هو مَعَکم أینَما کُنتُم؛ هر کجا که شما باشید، او با شما خواهد بود.[3]
ثواب روز پنجم:
و خداوند در روز پنجم در بهشتي كه (جنة الماوي نام دارد) هزار هزار (يك ميليون) شهر ، كه در هر شهر هفتاد هزار خانه و در هر خانه هفتاد هزار سفره غذا، كه در هر سفره هفتاد هزار سفره ديگر ، و در هر سفره كوچك شصت هزار رنگ از طعام است كه هيچ كدام به ديگري شبيه نيست به شما اعطا مي كند.
ولادت حضرت قاسم(ع)
زندگینامه حضرت قاسم(ع)
حضرت قاسم بن الحسن(ع) فرزند امام حسن مجتبی(ع) است. در مورد تاریخ ولادت ایشان اطلاع دقیقی در دست نیست ولی عموماً در پنجم رمضان شهرت یافته است. مادر او بانویی بزرگوار به نام ام ولد است که نام ایشان نجمه بوده است. حضرت قاسم(ع) حدود 2-3 سال قبل از شهادت پدر بزرگوارش دیده به جهان گشود.
از اینرو با عموی مهربان خویش حضرت ابا عبدالله الحسین(ع) خو گرفته بود و در دامان امام حسین (ع) پرورش یافت. ظاهراً شکل و شمایل ظاهری و خصوصیات دیگر حضرت قاسم شباهت بسیاری به پدر بزرگوارش امام حسن(ع) داشته به گونه ای که امام حسین(ع) با دیدار او از برادر محبوب خویش یاد می کرد و فرزند برادرش را در آغوش می گرفت و نوازش می کرد.
چهره ی آن جناب چنان زیبا و دل انگیز بود که او را به پا ره ی ماه یا ستاره زیبا (ستاره سهیل) تشبیه کردند.
رباعیات
|
برسید پاک آن هاشم صلوات |
بر چهره آن علی علائم صلوات |
|
بفرست در این شب پر از شور |
ناز قدم حضرت قاسم صلوات |
|
خورشید فروغ چشم صائم آمد |
آن ماه تمام هاشم آمد |
|
قاسم که مه آل بنی هاشم بود |
چون باب گرامی اش حسن عالم بود |
|
تبریک که در پنجم ماه رمضان |
میلاد عزیز نجمه قاسم آمد |
|
یک لحظه جدا نبود هرگز ز عمو |
هرجا که حسین بود هم قاسم بود |
|
قاسم که بود حسین شور و احساس |
باشد به مقام عشق آوازه ی ناس |
|
گر خُلق حسن خوی حسین دارد |
می داد شباهت به عمویش عباس |
گل زیبای نجمه
(ماه بنی هاشم دلبر من یا حضرت قاسم )
|
یا حسن چشم تو روشن از جمال خدایی قاسم |
امشب این مرغ دل من هرکجا شد هوایی قاسم |
|
ای وفایم با وفایم از دعای تو حضرت قاسم |
مبتلایم مبتلایم مبتلای تو حضرت قاسم |
|
ای گل زیبای نجمه سیدی یابن الحسن قاسم |
ای یل رعنای نجمه عشق عباس منو شکن قاسم |
|
ای بهارم گلعذارم نور چشمان مصطفایی تو |
عشق تو در سینه دارم چونکه مهمان کربلایی تو |
|
یابن زهرا یابن زهرا تو همه حاصل ابالفضلی |
ای توان قلب مولا شیر دریا دل اباالفضلی |
[1] - همان، به نقل از: سوره آل عمران، آیه 49.
[2] - همان، به نقل از: سوره آل عمران، آیه 49.
[3] - همان به نقل از: سوره حدید، آیه 4.
***
6 رمضان:
1- دعای روز ششم 2- ضرب سکه به نام امام رضا(ع)
حدیث روز:امام علی(ع) می فرمایند: چنین نیست که خداوند در دعا را بر روی بنده بگشاید، ولی در اجابت را بر او ببندد.
(عده الداعی ص23)
دعای روز ششم
اللّهم لاتَِخذُلنی فیه لِِتَعرُّضِ معصیتک و لاتَضرِبنی بِسیاط نَقَمَتِک و زَحزِنی فیه مِن موجبات سَخَطِک بِمَنِّکَ و اَیادیکَ یا مُنتَهی رَغبةِ الرّاغبین.
ترجمه: خدایا! مرا به دلیل سر زدن معصیت در این روز به خودم وامگذار و با تازیانه انتقامت بر من منواز، و از آنچه که موجب نارضایتی توست مرا دور گردان به حقّ احسان و نعمتهایت ای نهایت آرزوی آرزومندان!
شرح: شیطان، مایه خذلان و خواری هر انسان است، و بدبختی انسان زمانی شروع می شود که خداوند انسان را به حال خود واگذارد که این بدترین بدبختی برای انسان حاصل می گردد. از نظر اخلاقی نیز، هر عمل ناشایستی که از انسان سر بزند، به همان اندازه از خداوند دور می شود و خداوند از مواهبی که بر او بخشیده و از پاکی درون او می کاهد.
تنها راه کمال و سعادت، اطاعت از خداست و نقطه مقابل اطاعت، مخالفت با اوامر خدایی است و تا انسان از سرکشی و عصیان دست برندارد، به مقام قرب نایل نخواهد شد.
تا انسان دست از گناه نکشد و خود را از معاصی دور نگه ندارد، به سرمنزل مقصود که قرب خداست نایل نمی گردد؛ زیرا هر معصیتی موجب نقصی در نفسِ همچون آیینه انسان می گردد و ظلمت و تاریکی دلش را فرا می گیرد و هر چه بر گناه اصرار ورزد تاریکی دلش فزونی می یابد، تا جایی که حتّی عبادت نیز نمی تواند در قلب او اثر بگذارد.
باشد تا خدای یکتا از گناهانمان درگذرد و ما را به سرمنزل مقصود برساند. ان شاءالله
روز ششم:
خداوند عزوجل در روز ششم در بهشت دارالسلام صد هزار شهر، كه در هر شهري صد هزار خانه ، و درهر خانه صد هزا تخت از طلا كه طول هر تخت هزار ذراع است، و بر هر تختي همسري از حورالعين نشسته كه سي هزار بافه بافته شده به دُرّ و ياقوت دارد ، و هر بافه اي را صد باز حمل مي كنند، به شما اعطا مي كند.
ضرب سکه به نام امام رضا(ع):
در این روز در سال 201ه سکه طلا به نام مبارک حضرت رضا (ع) زدند. بنابر قولی این روز ولایت عهدی اجباری آن حضرت بوده است[1] ، و مردم با آن حضرت به ولایت عهدی بیعت نمودند.[2]
[1] - تتمه المنتهی :ص 278. مستدرک مفینه البحار :ج 4 ص 195
[2] - مسار الشیعه : ص 6 نفائح العلام : ص 115
***
7رمضان:
1- دعی روز هفتم
حدیث روز:
امام کاظم(ع) می فرمایند: خداوند زکات را به منظور تامین قوت تهیدستان و افزایش دارایی شما وضع کرده است.
(الکافی ج 3ص 498 )
دعای روز هفتم
اللّهم اَعنی فیه علی صیامه و قیامه و جنّبنی فیه من هفواته و اثامه و ارزقنی فیه ذکرک بدوامه بتوفیقک یا هادی المضلّین.
ترجمه: خدیا ! بر انجام نماز و روزه ین روز یاریم فرما، و مرا از لغزش ها و گناهان بر حذر دار، و یاد همیشگی خودت را روزی من گردان، به حقّ توفیقت ی هدیت کننده گمراهان!
شرح: هر کس از یاد خدا روی گرداند، عرصه زندگی بر او تنگ خواهد شد. همیشه به یاد خدا باش و نامش را یاد نما و از غیر حضرت حق به طور کامل دل بریده، رویت را به سوی او گردان زیرا همان لحظاتی که از ذکر خدا بازمانده ی شیطان به وسوسه درون تو می پردازد.
افزون بر یاد خدا بودن یک دوام همیشگی نیز بید پیدا کرد و وقتی یاد خدا دوام یافت، روح انسان قدرت و قوّت خواهد یافت و از طرفی همان مقدار که توقّع داری خداوند به یاد تو باشد و در جهت رفع نیازهای تو برید. خداوند نیز همین مقدار از تو توقع دارد و همه می دانیم که توجه خدا به انسان علاوه بر خیر و برکت یک آرامش روحی نیز به دنبال دارد که انسان احساس می کند که تلاش و کوشش او بی نتیجه نمانده بلکه خداوند به درگاه قرب خود او را باز داده ولو به توجهی اندک و ین بری عاشقان مرحله زیبیی است که همه دنیا را به یک گوشه چشمی که معشوق به او بنماید، عوض نخواهد کرد؛ زیرا در محبت واقعی حتی یک لحظه نیز غنیمت شمرده شده است.
روز هفتم :
خداوند عزوجل در روز هفتم در جنة النعيم ، ثواب چهل هزار شهيد و چهل هزار صديق به شما اعطا مي كند.
***
8 رمضان:
1- دعای روز هشتم
حدیث روز:پیامبر (ص) می فرمایند: توبه کننده از گناه مانند کسی است که گناهی نکرده باشد.
(کنز العمال، ح 174/1)
دعاى روز هشتم
اَللَّهُمَّ ارزقنى فيه رحمة الاَيتامِ و اِطعامَ الطّعامِ و افشاء السّلامِ و صُحبتَه الكرامِ بِطولِكَ يا ملجَاَالاملينَ.
ترجمه: «اى خدا در اين روز مرا ترحم به يتيمان و اطعام به گرسنگان و افشاء و انتشار سلام در مسلمانان و مصاحبت نيكان نصيب فرما به حقّ انعامت اى پناه آرزومندان عالم.»
شرح: رأفت و مهربانی نسبت به یتیمان، از جمله رفتار سفارش شده در دین اسلام است، تا جایی که بهترین خانه در اسلام خانه ای است که در آن نسبت به یتیمان عطوفت و مهربانی روا داشته شود.
روشن است که یتیمان بر گردن، اجتماع حق دارند و چون احساس کمبود می نمایند، باید از طرف مردم این کمبود عاطفی و تربیتی جبران گردد. امام علی علیه السلام می فرمایند: از خدا بترسید نسبت به یتیمان و در پرورش جسمی و روحی آنان کوتاهی ننمایید. خداوند در قبال خدمت به یتیمان قصری را برای افراد در بهشت در نظر گرفته است و پیامبر (ص) وعده ی آن را به مردم داده است.
سلام کردن یکی از دستورات مهمّ اخلاقی در اسلام است. یکی از صفات پسندیده پیامبر(ص) این بود که به همه مردم از کوچک و بزرگ سلام می کرد و می فرمود: بخیل ترین مردم کسی است که در مورد سلام کردن بُخل ورزد، به خصوص در سلام کردن به کودکان تأکید داشتند که اثر روانی بسیاری در آنان می گذارد و باعث می شود که کودکان لیاقت و شایستگی خود را باور کند و در وجود خویش احساس شخصیت نماید.
روز هشتم :
خداوند عزوجل در روز هشتم به شما عمل شصت هزار عابد و شصت هزار زاهد را اعطا مي كند.
***
9رمضان:
1- دعای روز نهم
حدیث روز:حضرت علی (ع) می فرمایند : خواب روزه دار عبادت ، سکوتش تسبیح ، دعای مستجاب و پاداش عمل وی چند برابر است. بی شک برای روزه دار به هنگام افطار دعایی است که رد نمی شود.
( البحار 93/360)
دعاى روز نهم
اَللَّهُمَّ اجعلْ لى فيه نصيباً منْ رحمتك الواسعة واهدنى فيه لِبراهينك السَّاطعة و خُذْ بناصيتى الى مرضاتك الجامعةِ بمحبَّتِكَ يا امل المشتاقينَ.
ترجمه: "خدايا قرار بده برايم در آن بهرهاى از رحمت فراوانت و راهنماييم كن در آن به برهان و راههاى درخشانت و بگير عنانم به سوى رضايت همه جانبه ات به دوستى خود اى آرزوى مشتاقان."
شرح: رضا یک اصطلاح اخلاقی و عرفانی است و به معنی از بین بردن کراهت و بردوش کشیدن تلخی احکام قضا و قدراست که ار نظر اخلاقی ین مقام پس از مقام توکل قرار دارد . به قول شاعر :
عاشقم بر لطف و برقهرش به جد وین عجب من عاشق ین هردو ضد
عاشقی زین هرد و حالت برتر است بی بهار و بی خزان، سبز و تر است
به فرمیش رسول اکرم (ص) خداوند تبارک و تعالی می فرمید : منم آن خدیی که جز من خدیی نیست . هر که بر بلی من صبر نکند و بر نعمت من شکر به جا نیاورد و به قضی من راضی نباشد گو خدیی دیگر طلب کند .
همه موجودات از حق حیات برخوردارند و همیشه در جهت کسب کمال و نیکویی هستند . خداوند نیز خیر محض است؛بنابرین ,همه موجودات، شوق رسیدن به حق و وصول به ذاتش را دارند. پس هر موجودی که خود را به خدا نزدیکتر کند، از نور ظهور خدا بهره بیشتری خواهد برد، و هرچه موجودات به حق نزدیکتر شوند، گریشهی آنان بیشتر می گردد . مؤمنان، بیشترین دوستی و محبت و عشق را نسبت به خدا دارند . نور آنان در پیش و سمت راستشان در حرکت است و در آن حال می گویند: پروردگارا ! نور ما را به حد کمال برسان.
روز نهم :
خداوند عزوجل در روز نهم آنچه به هزار عالم و هرار معتكف و هزار مرزبان عطا مي كند . به شما مي دهد .
***
10رمضان:
1- دعای روز دهم 2- آمدن نامه های اهل کوفه برای امام حسین(ع) 3- وفات حضرت خدیجه(س)
حدیث روز :به خدا سوگند که خدیجه هنگامی به من ایمان آورد که تمام مردم به من کفر می ورزیدند و مرا پناه داد، زمانی که دیگران مرا طرد می کردند و مرا تصدیق کرد، وقتی که مردم مرا تکذیب می کردند. رسول خدا (ص)
دعاى روز دهم
اَللَّهُمَّ اجْعَلْنى فيهِ من المُتَوَكِّلينَ عَلَيكَ وَ اجْعَلْنى فيهِ مِنَ الفائزين لديك واجْعلنى فيه من الْمُقَرَّبينَ اِلَيكَ بِاِحسانِكَ يا غايَةَ الطَّالبينَ.
ترجمه: «خدايا قرار بده مرا در اين روز از متوكلان به درگاهت و مقرر كن در آن از كامروايان حضرتت و مقرر فرما در آن از مقربان درگاهت به احسانت اى نهايت همت جويندگان.»
شرح: توکل بر سه مورد اطلاق می شود : قسمت، نصرت و حاجت . اعتماد به خدا در قسمت، به این است که آنچه را خدا برای انسان مقدر کرده به او خواهد رسید . (و ان من شی الا عندنا خزائنه، و ما نُنزّله الا بِقَدرٍ معلوم.)
هیچ چیزی نیست، مگر منبع و مخزن آن در نزد ماست ما از آن بر عالم خلق جز مقدار مشخصی که مصلحت است نمی فرستیم . و توکل در نصرت ، آن است که اگر تو به یاری حق شتابی و در راه او به مجاهدت پردازی , به نصرت و یاری خدا باید اطمینان داشته باشی ؛ زیرا خودش فرموده است :« و الله لأَغلبن نا و رُسُلی» قسم به خودم که رزق و حاجتهای مادی خود بدانی , و از دست دراز کردن به سوی دیگران بهراسی که : (ومن یتوکل علی الله فهو حسبه ....) هر کس بر خدا اعتماد کند , خداوند متعال او را کفایت خواهد کرد .
از توکل نباید دست کشید ؛اما همه اینها یک طرف و اعتمادبه خدا در رزق و روزی در طرف دیگر قرار دارد . پیامبر(ص) فرمود: اگر آنچنانکه حق توکل است , بر او توکل و اعتماد کنید ، شما را همچون پرندگان که هر صبح ناشتا از آشیانه خود خارج گشته و شب هنگام سیر برمی گردند، روزی می دهد.
روز دهم :
خداوند عزوجل در روز دهم هفتاد هزار حاجت از شما قضا مي كند و خورشيد ، ماه ، ستارگان ، جنبندگان ، پرندگان ، درندگان و هر سنگ و ريگي و هر تر و خشكي ، ماهيان دريا و برگ درختان ، همه و همه برايتان استغفار مي كنند.
1- آمدن نامه های اهل کوفه برای امام حسین(ع)
در سال 60 هجری جمعی از کوفیان نامه های مردم کوفه را برای امام حسین(ع) آوردند.[1]
2- وفات حضرت خدیجه(س)
در این روز حضرت خدیجة الکبری(س) از دنیا رحلت فرمودند.[2] این قول بنابرنقل 45 روز بعد از رحلت جناب ابوطالب(ع) است. [3]
آن حضرت نخستین همسر پیامبر(ص) بود، و تا خدیجه(س) زنده بود نبی گرامی اسلام(ص) همسری اختیار نفرمود. سبقت به اسلام و خدمات او به پیامبر(ص) زیاد از آن است که ذکر شود. در فضیلت آن حضرت همین بس که والده ی مکرمه حضرت صدیقه طاهره(س) است، و همه ی ذراری پیامبر(ص) به ایشان منتهی می شوند . [4]
آن حضرت اولین زنی است که پیامبر(ص) را تصدیق نمود، و اول زنی است که در مکه با رسول خدا(ص) نماز جماعت خواند و اول زنی است که ایمان خود را در مکه در میان مشرکین اظهار نمود، و اول زنی است که در مقابل دشمن از رسول خدا(ص) دفاع نمود و تمام اموال خود را به پیامبر(ص) بخشید، و اول زنی است که ایمانش با قبول ولایت امیر المؤمنین(ع) به درجه ی کمال رسید.
[1] - الوقایع و الحوادث ج1 ص112. بحارالانوار ج44 ص333.
[2] -الوقایع والحوادث : ج 1 ص 127 ، فیض العلام : ص 27 مسمار الشیعه : ص 6-7 نفائح العلام : ص 15-191
[3] - نفائح العلام : ص 158 . تقویم المحسنین : ص 11
[4] - فیض العلام : ص 27
***
11رمضان:
1- دعای روز یازدهم
حدیث روز:امام باقر (ع) می فرمایند: براستی خداوند عزوجل از میان بندگان مومن خویش آن بنده را دوست دارد که بسیار اهل دعا و نیایش باشد. بر شما باد که هنگام سحر تا طلوع خورشید برای دعا انتخاب کنید زیرا در این ساعتها درهای آسمان گشوده می شود و روزی بندگان تقسیم می گردد و خواسته های بزرگ به اجابت می رسد.
دعاى روز يازدهم
اَللَّهُمَّ حَبِّبْ الىَّ فيهِ الاِحسانَ و كَرِّهْ اِلَىَّ فيهِ الْفسوقَ و الْعصيانَ وَ حرّمْ علىَّ فيهِ السخَطَ والنّيرانَ بِعَونْك يا غياثَ المُستغيثينَ.
ترجمه: خدایا نیکی را در این روز در نظرم مجبوب، و فسق و گناه را ناپسند گردان و خشم و آتش دوزخ را بر من حرام گردان، به حق یاریت ای پناه بی پناهان.
شرح: دوست داشتن احسان و بد داشتن عصیان.
گناهان را به دو دسته تقسیم کرده اند: .... گناهان بدنی و قلبی،
گناهان بدنی، کردار ناشایستی که انسان به وسیله اعضا و جوارح خود مرتکب می شود مانند دزدی، غیبت ... و گناهان قلبی به حالات ناپسندی که در دل انجام می گیرد، مانند حسد، خود پسندی و... در این دنیا نجات از یک گناه قلبی را از خدا می طلبیم، زیرا این گناه قلبی چه بسا منشا گناهان بدنی گردد.
اصل این است که نیکی ها را دوست بداریم و در تحقق آنها بکوشیم، منزلت هر انسان در پیشگاه خدا بستگی به کراهت و اجتناب از گناه دارد.
خشم ها نیز به دو گونه تقسیم شده است: یکی خشم انسان نسبت به انسان که از نظر اخلاقی مذموم شمرده شده است و دیگری خشم خدا نسبت به انسان، ابتدا باید بدانیم چه چیزی موجب خشم خدا می شود. سپس در مورد جبران آن برآییم جلب هر گونه رضایتی، اعم خویش یا دیگران و با نادیده گرفتن رضایت ذات اقدس حق، موجب خشم خدا می شود، همانگونه امام سجاد(ع) فرمودند: وای بر تو ای گوینده که رضایت مخلوق خدا را به خشم خدا خرید. در مورد دعا نیز چنین گفته اند که دعا یاری و دستگیری خداست که به آن قسم یاد شده است. انسان باید موحد باشد، زیرا یک موحد وقتی صادق است که بداند هیچ تاثیرگذاری در عالم بجز خداوند وجود ندارد بنابراین،کسی که به همه چیز و همه کس و حتی نفسش امیدوار است واز هرکس امید یاری دارد در موحد بودنش خدشه وارد کرده است. حضرت محمد(ص) به اباذر فرمود: « ای اباذر، ایمان کسی کامل نمی شود جز آنکه بداند اگر همه مردم بخواهند به او ضرری رسانند یا نفعی عایدش کنند و خدا نخواهد ، هرگز نتواند.»
ثواب روز یازدهم
خداوند عزوجل در روز یازدهم برای شما ثواب چهار حج و عمره می نویسد که هر حجی با نبیی از انبیا(ع) و هر عمره ای با صدیق یا شهیدی همراه باشید.
***
12رمضان:
1- دعای روز دوازدهم 2- مراسم عقد اخوت
حدیث روز
امام علی (ع) می فرمایند: و بدانید کسانی را که با قرآن است نیاز نباشد و بی قرآن بی نیاز نباشد. پس بهبودی خود را از قرآن بخواهید و درسختیها از آن طلب یاری نمیید که قرآن بزرگترین بیماری را موجب بهبودی است و آن کفر و دورویی و بیراهه شدن و گمراهی است.
2- مراسم عقد اخوت
دعاى روز دوازدهم
اَللَّهُمَّ زينّى فيه بالسّترِ و العفافِ و استُرنى فيه بلباسِ القنوعِ و الكَفافِ وَاحْمِلنى فيهِ عَلَى العدلِ و الاِنصافِ وَ امنّى فيه من كلِّ ما اَخافُ بعصمَتِكَ يا عصمة الخائفينَ.
ترجمه: "خدايا، امروز مرا به زيور ستر و عفّت بياراى، و به جامه قناعت و كفاف بپوشان و به كار عدل و انصاف دار، و از هر چه مى ترسم ايمن ساز، اى نگهدار و عصمتِ خداترسان."
شرح: قناعت و کفاف، از صفات پسندیده انسان هستند و مورد ستیش معصومین(ع) قرار گرفته است. خداوند در قرآن، زندگی کسی که قناعت را پیشه خود سازد و بدانچه از روزی، نصیبش گشته راضی باشد، یک حیات طیبه می داند و می فرمید " فَلَنُحیینَهُ حیاةً طیبه" که رسول خدا(ص) ین حیات طیبه را به قناعت تفسیر کرده اند. زندگی دنییی، بی نیازی در امور دنییی را طلب می کند. یکی از مسائل و مشکلاتی که عمومیت پیدا کرده ین است که هر کس بیش از درآمد و قدرت و توانیی اش خرج نمید و پس از کسر بودجه فریادش بلند شود که چه کنم، در حقیقت ین شخص از اصل قناعت دور مانده، در حالی که اگر سخنان اهل بیت(ع) را نصب العین خود قرار دهیم، هر گز در امور زندگی در نمی مانیم. اگر به آنچه داریم خشنود و راضی باشیم، هرگز دست نیاز به سوی کسی دراز نمی کنیم و خفت و خواری درخواست پی در پی از دیگران را بر خود هموار می کنیم. به فرمیش امام صادق (ع) از قول رسول خدا(ص): " طوبی لمن اسلم و کان عیشه کفافا"، خوشا به حال کسی که خود را به خدا سپرد و به آنچه که در زندگی اش بود، کفیت ورزید. ترس در جیی که خطری انسان را تهدید می کند و او حضور ذهن خویش را در برابر آن خطر و ضربه از دست می دهد، صادق است در دعای ین روز، نجات از ین نوع خوف و ترس را از خدا می خواهیم. وگرنه ترس از خدا و خوف از دخالت در حریم دیگران و به بازی گرفتن شخصیت یمانی انسانها، خود یک فضیلت است. حضرت علی(ع) به مردی پنچ اندرز می دهد و از آن جمله ین است که: "لیرجون احدکم الا ربّه ولا یخاف الا ذنبه " یعنی به هیچ کس امیدوار نباشد مگر به خدا، و از هیچ کس نترسید، مگر از گناهان، که: "انما یخشی الله من عباده العلما"، صاحبان علم و اندیشه از خدا می ترسند.
روز دوازدهم :
خداوند عزّوجل در روز دوازدهم مقرر كرد براي شما كه گناهانتان را به خسارت تبديل كند و حسناتتان را چند برابر كند و در مقابل هر حسنه اي يك ميليون حسنه مي نويسد.
1- مراسم عقد اخوت :
در ین روز در سال اول هجرت رسول گرامی اسلام( ص) بین اصحاب خود عقد اخوت بست و امیرالمؤمنین(ع) را برادر خود گردانید.
ِ وَاحْمِلنى فيهِ عَلَى العدلِ و الاِنصافِ وَ امنّى فيه من كلِّ ما اَخافُ بعصمَتِكَ يا عصمة الخائفينَ.
ترجمه: "خدايا، امروز مرا به زيور ستر و عفّت بياراى، و به جامه قناعت و كفاف بپوشان و به كار عدل و انصاف دار، و از هر چه مى ترسم ايمن ساز، اى نگهدار و عصمتِ خداترسان."
شرح: قناعت و کفاف، از صفات پسندیده انسان هستند و مورد ستیش معصومین(ع) قرار گرفته است. خداوند در قرآن، زندگی کسی که قناعت را پیشه خود سازد و بدانچه از روزی، نصیبش گشته راضی باشد، یک حیات طیبه می داند و می فرمید " فَلَنُحیینَهُ حیاةً طیبه" که رسول خدا(ص) ین حیات طیبه را به قناعت تفسیر کرده اند. زندگی دنییی، بی نیازی در امور دنییی را طلب می کند. یکی از مسائل و مشکلاتی که عمومیت پیدا کرده ین است که هر کس بیش از درآمد و قدرت و توانیی اش خرج نمید و پس از کسر بودجه فریادش بلند شود که چه کنم، در حقیقت ین شخص از اصل قناعت دور مانده، در حالی که اگر سخنان اهل بیت(ع) را نصب العین خود قرار دهیم، هر گز در امور زندگی در نمی مانیم. اگر به آنچه داریم خشنود و راضی باشیم، هرگز دست نیاز به سوی کسی دراز نمی کنیم و خفت و خواری درخواست پی در پی از دیگران را بر خود هموار می کنیم. به فرمیش امام صادق (ع) از قول رسول خدا(ص): " طوبی لمن اسلم و کان عیشه کفافا"، خوشا به حال کسی که خود را به خدا سپرد و به آنچه که در زندگی اش بود، کفیت ورزید. ترس در جیی که خطری انسان را تهدید می کند و او حضور ذهن خویش را در برابر آن خطر و ضربه از دست می دهد، صادق است در دعی ین روز، نجات از ین نوع خوف و ترس را از خدا می خواهیم. وگرنه ترس از خدا و خوف از دخالت در حریم دیگران و به بازی گرفتن شخصیت یمانی انسانها، خود یک فضیلت است. حضرت علی(ع) به مردی پنچ اندرز می دهد و از آن جمله ین است که: "لیرجون احدکم الا ربّه ولا یخاف الا ذنبه " یعنی به هیچ کس امیدوار نباشد مگر به خدا، و از هیچ کس نترسید، مگر از گناهان، که: "انما یخشی الله من عباده العلما"، صاحبان علم و اندیشه از خدا می ترسند.
روز دوازدهم :
خداوند عزّوجل در روز دوازدهم مقرر كرد براي شما كه گناهانتان را به خسارت تبديل كند و حسناتتان را چند برابر كند و در مقابل هر حسنه اي يك ميليون حسنه مي نويسد.
1- مراسم عقد اخوت :
در ین روز در سال اول هجرت رسول گرامی اسلام( ص) بین اصحاب خود عقد اخوت بست و امیرالمؤمنین(ع) را برادر خود گردانید.
***
13رمضان:
1- دعای روز سیزدهم 2-مرگ حجاج ثقفی
حدیث روز:رسول خدا(ص) : مبادا که ماه مبارک رمضان نزد شما مانند دیگر ماهها باشد زیرا که این ماه نزد خداوند نسبت به سایر ماهها از حرمت و فضیلت فزونتری برخوردار است و مبادا یام روزه داری شما در ماه رمضان با یام دیگر ماهها که روزه دار نیستید یکسان باشد.
دعاى روز سيزدهم
اَللَّهُمَّ طهِّرْنى فيهِ منَ الدَّنسِ وَ الاَقذارِ وصَبِّرنى فيهِ على كائِناتِ الاَقدارِ و وفِّقنى فيهِ للتُّقى و صُحبة الاَبرارِ بعونكَ يا قرّةَ عينِ المساكين.
ترجمه: "خدايا در اين روز مرا از پليدى آلودگى، گناهان پاك ساز و بر حوادث خير و شرّ قضا و قدرت صبر و تحمل عطا كن و بر تقوى و پرهيزگارى و همنشينى نيكوكاران موفق دار. اى مايه شادى و اطمينان خاطر مسكينان."
شرح: تهذیب نفس ، یکی از اهداف پیامبران الهی بوده است و همان گونه که به وسیله آب کثافت و پلیدی ظاهری شستشو داده می شود ، باطن انسان نیز بید از لوث وجود آلودگی هی نفسانی پاک گردد ؛ زیرا هدف خدا از فرستادن انبییش :با توجه به سوره جمعه ، یه 2 "و یزکّیهم " تزکیه و تذهیب نفوس مردم بوده است و بنا به فرمایش حضرت علی (ع) : " من لم یذهب نفسه لم ینتفع با العقل ".
تقوا: تقوا داری مراتبی است و نخستین مرتبه آن ، خودداری از گناه است که به فرمیش حضرت علی (ع) : با تقوا کسی است که اگر همه اعمال او را در طبقی نهند و به اطراف دنیا بگردانند ، چیز شرم آوری در آن دیده نشود . مرتبه دوم تقوا ، اطاعت از حق است و مرتبه سوم تقوا ، بیرون راندن غیر حق از دل است ؛ زیرا به هر اندازه که انسان به غیر خدا توجه کند ، از حق دور خواهد ماند . ایمان ، تقوا و ورع است و هر دو مربوط به قلب هستند .
روز سيزدهم :
خداوند عزوجل در روز سيزدهم مثل عبادت اهل مكه و مدينه را برايتان مي نويسد و به تعداد هر سنگ و ريگي كه ما بين مكه و مدينه است ، حق شفاعت كردن را به شما عطا مي كند.
1- مرگ حجاج ثقفی :
در سال 95 هـ در چنین روزی ظالم سفاک پلید حجاج بن یوسف ثقفی به هلاکت رسید.
حجاج ملعون عدی زیادی از دوستان و شیعیان امیرالمؤمنین(ع) از جمله کمیل بن زیاد نخعی، قنبر غلام امیرالمؤمنین(ع) و... را به شهادت رسانید.
***
14رمضان: 1- دعای روز چهاردهم 2- شهادت مختار ثقفی
حدیث روز :امام باقر (ع) : به حکم فرزند مختار فرمودند: خداوند پدرت رابیامرزد او حقی از ما نزد کسی باقی نگذارد مگر آن که آن را ستاند، قاتلان ما را بکشت و به خونخواهی ما برخاست.
دعاى روز چهاردهم
اَللَّهُمَّ لا تُؤاخذنى فيهِ بالْعثراتِ و اَقلْنى فيهِ مِنَ الْخَطايا و الهَفَواتِ و لا تجعلنى فيه غرضاً للْبَلايا و الافاتِ بعزَّتِكَ يا عزَّ المُسلمين.
ترجمه: "خداوندا، در اين روز مرا به لغزشهايم مؤاخذه مفرما عذر نادانى و خطاهايم را بپذير و به عزّت و جلالت مرا هدف تير بلاها و آفتهاى عالم قرار مده، اى عزّت بخش اهل اسلام."
شرح: خدیا مرا بری لغزشهایم در ین روز مؤ14رمضان: 1- دعای روز چهاردهم 2- شهادت مختار ثقفی
حدیث روز
امام باقر (ع) : به حکم فرزند مختار فرمودند: خداوند پدرت رابیامرزد او حقی از ما نزد کسی باقی نگذارد مگر آن که آن را ستاند، قاتلان ما را بکشت و به خونخواهی ما برخاست.
دعاى روز چهاردهم
اَللَّهُمَّ لا تُؤاخذنى فيهِ بالْعثراتِ و اَقلْنى فيهِ مِنَ الْخَطايا و الهَفَواتِ و لا تجعلنى فيه غرضاً للْبَلايا و الافاتِ بعزَّتِكَ يا عزَّ المُسلمين.
ترجمه: "خداوندا، در اين روز مرا به لغزشهايم مؤاخذه مفرما عذر نادانى و خطاهايم را بپذير و به عزّت و جلالت مرا هدف تير بلاها و آفتهاى عالم قرار مده، اى عزّت بخش اهل اسلام."
شرح: خدیا مرا بری لغزشهیم در ین روز مؤاخذه مفرما و عذر مرا در مورد اشتباهات و لغزشهیم پذیرا باش و مرا هدف تیر بلا و آفات قرار مده، به حق عزت مسلمانان.
مواخذه: خداوند بنده اش را مورد دو نوع مواخذه قرار می دهد: یکی بر خطاها و گناهان عمدی و دیگری بر اعمال غیر عمدی که مقدمات آن گناه عمدی بوده است. بنابرین یک انسان مومن بید از مقدمات مردم نیز پرهیز نمید تا در امور، مواخذه خدا قرار نگیرد.
به قول شاعر از زبان پرردگار به بنده اش:
تو را تیشه دادم که هیزم کَنی ندادم که بر فرق مردم زنی
بید مسیر صحیح و خداپسندانه ی را انتخاب کنیم تا از مواخذه و مقابله خدا در امان باشیم که فردا دیر است. معذرت خواهی، در عین حال که یک راه نجات است، اما از نظر اخلاقی پسندیده نیست ، امام صادق(ع) می فرمید: سزاوار نیست مومن خود را خوار سازد.سوال شد: خواری وذلت در چیست؟ فرمودند: وارد در کاری شود که موجب عذر خواهی وی گردد.
روز چهاردهم :
خداوند عزّوجل در روز چهاردهم مثل اين است كه شما با آدم و نوح و ابراهيم و موسي و داوود و سليمان ملا قات كرده ايد (و چقدرا خذ شرف مي كنيد) و گويا خداي تعالي را با هر پيامبر دويست سال عبادت كرده ايد
1- شهادت مختار :
در سال 67 هـ در چنین روزی مختار بن ابی عبیده ثقفی به شهادت رسید، و مزار او کنار مرقد حضرت مسلم(س) در انتهی مسجد کوفه است.
اخذه مفرما و عذر مرا در مورد اشتباهات و لغزشهیم پذیرا باش و مرا هدف تیر بلا و آفات قرار مده، به حق عزت مسلمانان.
مواخذه: خداوند بنده اش را مورد دو نوع مواخذه قرار می دهد: یکی بر خطاها و گناهان عمدی و دیگری بر اعمال غیر عمدی که مقدمات آن گناه عمدی بوده است. بنابرین یک انسان مومن بید از مقدمات مردم نیز پرهیز نمید تا در امور، مواخذه خدا قرار نگیرد.
به قول شاعر از زبان پرردگار به بنده اش:
تو را تیشه دادم که هیزم کَنی ندادم که بر فرق مردم زنی
بید مسیر صحیح و خداپسندانه ی را انتخاب کنیم تا از مواخذه و مقابله خدا در امان باشیم که فردا دیر است. معذرت خواهی، در عین حال که یک راه نجات است، اما از نظر اخلاقی پسندیده نیست ، امام صادق(ع) می فرمید: سزاوار نیست مومن خود را خوار سازد.سوال شد: خواری وذلت در چیست؟ فرمودند: وارد در کاری شود که موجب عذر خواهی وی گردد.
روز چهاردهم :
خداوند عزّوجل در روز چهاردهم مثل اين است كه شما با آدم و نوح و ابراهيم و موسي و داوود و سليمان ملا قات كرده ايد (و چقدرا خذ شرف مي كنيد) و گويا خداي تعالي را با هر پيامبر دويست سال عبادت كرده ايد
1- شهادت مختار :
در سال 67 هـ در چنین روزی مختار بن ابی عبیده ثقفی به شهادت رسید، و مزار او کنار مرقد حضرت مسلم(س) در انتهی مسجد کوفه است.
***
15رمضان:
1- دعای روز پانزدهم 2- ولادت امام حسن مجتبی(ع) 3- حرکت حضرت مسلم(ع) به سمت کوفه
حدیث روز :امام سجاد (ع) فرمودند: حسن ابن علی ابن ابی طالب عابدترین مردم زمان خود را پارساترین و برترین آنان بود.
دعاى روز پانزدهم
اَللَّهُمَّ ارْزُقنى فيهِ طاعَةَ الخاشعينَ و اشْرَحْ فيهِ صدرى بانابة المُخبِتينَ باَمانِكَ يا اَمانَ الخائِفينَ.
ترجمه: "خدايا در اين روز طاعت بندگان خاشع و خاضع خود را نصيب من گردان و شرح صدر مردان فروتن خداترس را به من عطا فرما به حق امان بخشى خود اى ايمنى بخش دلهاى هراسان."
شرح : طاعت، اعم از عبادت است ؛ زیرا عبادت بیشتر در مورد بزرگی خداست؛ اما اطاعت در مورد او امر الهی کاربرد دارد زیرا گاهی انسان از نظر درونی کسی را بزرگ نمی بیند، اما از امر او پیروی می کند، در حالی که در عبادت نهایت ذلت و فروتن در برابر معبود مطرح است و دروغ و حیله در آن راه ندارد. عبادت بری خداست، اما وقتی اطاعت با خضوع و خشوع همراه بود، ین سبب بزرگی آن کسی است که از او پیروی می کند. شرح صدر یک اصطلاح عرفانی است و اختصاص به سالِکی دارد که به کمال رسیده باشد و انوار معرفت حق در درون سینه وی تابش پیدا کرده باشد. موسی(ع) از خدا خواست شرح صدر کرد تا بتواند هیبت خویش را حفظ نمید و با نور خدایی به ماموریتش نگاه کند، که پیامبر اسلام(ص) فرمود: " اتقوا فراسه المومن فانه ینظر بنور الله ؛ از فراست مؤمن بترسید که با نور خدا می بیند" که مؤمن فراستش گرفته شده از نور خدایی است؛ ( بحارالانواره ج 37 ص 79 ). مولانا گوید :
سینه خواهم شرحه شرحه از فراق تا بگویم شرح درد اشتیاق
ثواب روز پانزدهم :
خداي عزوجل در روز پانزدهم، حاجتهاي دنيا و آخرت شما را قضا مي كند و آنچه به ايوب عطا فرمود به شما نيز مي دهد، و حاملين عرش براي شما استغفار مي كنند و روز قيامت چهل نور به شما عطا مي كند، كه ده نور از طرف راست و ده نور از طرف چپ ، و ده نور در جلوي رو و ده نور از عقب سرتان مي باشد.
1- ولادت امام حسن مجتبی(ع)
ولادت امام حسن مجتبی ( ع) :
حضرت امام حسن (ع) نخستین فرزند حضرت علی ( ع) وحضرت فاطمه ی زهرا ( س) و دومین پیشوی شیعیان است .
آن حضرت در نیمه ی ماه مبارک رمضان سال سوم هجری در مدینه ی منوره دیده به جهان گشود کنیه ی آن حضرت را پیامبر ابو محمد نهاد و ابو محمد تنها کنیه ی اوست . القاب آن حضرت ، سبط ، زکی ، مجتبی ، سید ، تقی ، طیب ، ولی و .... است که از همه معروفتر " مجتبی " می باشد .
رسول اکرم ( ص) پس از ولادتش ، او را گرفت و در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه گفت : وسپس بری او گوسفندی عقیقه ( قربانی ) کرد . سرش را تراشید وهم وزون موی سرش نقره به مستمندان داد. پیامبر ( ص) دستور داد : سرش را نوعی عطر بمالند واز آن هنگام یین عقیقه و صدقه دادن به هموزن سر نوزاد سنت شد .
از امام سجاد (ع) رویت شده که چون حضرت فاطمه ( س) فرزندش حسن را به دنیا آورد به همسرش حضرت علی ( ع ) گفت : نامی بری او بگذار ! حضرت علی ( ع) فرمود : من در مورد نامگذاری او بر رسول خدا ( ص) پیشی نمی گیرم در ین وقت پیامبر آمد و کودک ار نزد آن حضرت بردند . پیامبر به علی (ع) فرمود : یا او را نامگذاری کرده ی ؟ عرض کرد من
د ر نامگذاری به شما پیشی نمی گیرم رسول خدا فرمود : من هم از خدا سبقت نمی جویم . در ین وقت جبرئیل نازل شد و فرمود : خدی متعال تو را مأمور کرده که او را به نام پسر هارون نام بگزاری! رسول خدا(ص) پرسیدند نام پسر هارون چیست؟ عرض کرد: شبّر . فرمود: زبان من عربی است. عرض کرد: نامش را حسن بگذار. رسول خدا(ص) نیز او را حسن نامید.
امام حسن (ع ) از جهت منظر و اخلاق و پيکر و بزرگواری به رسول اکرم (ص ) بسيار مانند بود.
وصف کنندگان آن حضرت او را چنين توصيف کرده اند:
" داری رخساری سفيد آميخته به اندکی سرخي، چشمانی سياه، گونه ی هموار، محاسنی انبوه، گيسوانی مجعد و پر، گردنی سيمگون، اندامی متناسب ، شانه ی عريض، استخوانی درشت، ميانی باريک، قدی ميانه، نه چندان بلند و نه چندان کوتاه. سيمايی نمکين و چهره ی در شمار زيباترين و جذاب ترين چهره ها ".
پيامبر اکرم (ص ) به حسن و برادرش حسين علاقه خاصی داشت و بارها مي فرمود که حسن و حسين فرزندان منند و به پاس همين سخن علی به ساير فرزندان خود مي فرمود : " شما فرزندان من هستيد و حسن و حسين فرزندان پيغمبر خدايند ".
امام حسن مجتبی (ع) نه تنها از نظر علم ، تقوا ، زهد و عبادت مقامی ممتاز داشت ، بلکه از لحاظ بذل و بخشش و دستگیری از بیچارگان و درماندگان زمان خود زبانزد خاص وعام بود. وی داری امتیازات اخلاقی و فضائل انسانی فراوانی بود. او شخصیتی بزوگوار بردبار، با وقار، متین، سخی و بخشنده است و مورد ستیش مردم بود . حضرت امام حسن مجتبی(ع) بیش از چند سال از دوران جد بزرگوارش را درک نکرد، زیرا او تقریباً هفت سال داشت که پیامبر اکرم(ص) زندگی را بدرود گفت. پس از درگذشت پیامبر اکرم(ص) تقریباً سی سال در کنار پدر بزرگوارش حضرت علی(ع) حضور داشت و پس از شهادت امیرالمؤمنین (ع) در سال چهلم هجری ، به مدت ده سال امامت را به عهده گرفت و در سال 50 هجری با توطئه معاویه ، بر اثر مسمومیت ، به دست همسرش جعده در سن 47 سالگی به شهادت رسید. مظلومانه در قبرستان بقیع در مدینه مدفون گشت .
رویت کرده اند: پیغمبر را دیدم که حسن را بر شانه ی خود نشانده بود و می فرمود: " اَللّهُمَ إنّ اُحِبَّهُ" خدیا من او را دوست دارم، تو هم او را دوست بدار.
همچنین پیامبر فرمودند: هر کس خوش دارد به سرور جوانان اهل بهشت بنگرد، به حسن بنگرد.
از پیغمبر اکرم(ص) رویت کرده اند که درباره ی امام حسن( ع) و امام حسین(ع) فرمود:
ین دو فرزند من ، امام هستند ، خواه بر خیزند خواه بنشینند.
امام حسن ( ع) در کمالات انسانی یادگار پدر و نمونه ی کامل جدّ ومادر بزرگوار خود بودند ، تا پیغمبر (ص) زنده بود او و برادرش امام حسین ( ع) در کنار آن حضرت جی داشتند ، گاهی آنان را بر دوش خود سوار می کرد و می بوسید .
چند روایت :
امام حسن (ع) فرمودند :
1- اگر کسی در یک گوشم ناسزا گوید ، آنگاه در گوش دیگرم عذر بخواهد ، می پذیرم .
2- دین خود را حفظ و محبت مردم را به خود جلب کنید .
3- با مردم در زندگی بسازید تا با شما مهربان باشند.
4- مردم حریص ، فقیرند .
5- در کارها از مشورت مضیقه نکنید .
6- آنکه خرد ندارد ادب ندارد .
دوبيتى ها
بر ماه تمام ماه رحمت صلوات
بر نور جمال حُسن و حكمت صلوات
در سفره ى ماه رمضان فيض حسن عليه السلام
بخشيده به عرش و فرش نعمت صلوات
***
امشب كه نبى به دست قرآن دارد
ماهى به فراز سينه مهمان دارد
لبخند زند فاطمه عليها السلام زيرا كه على عليه السلام
يكدسته گل از رحمت يزدان دارد
***
اين محفل انس است وسخن از مولاست
گويا كه عنايت الهى بر ماست
ميلاد سعيد مجتبى شد ياران
خرم دل مظلومه ى عالم زهراست
***
از طلعت مجتبى جهان روشن شد
وز عطر خوشش كون و مكان گلشن شد
در چهره ى او نور محمد پيدا
گوئى زدمش روح دگر بر تن شد
***
در جود و كرم، دست خدا هستحسن
دست همه را وقت عطا بستحسن
نوميد نگردد كسى از درگه او
زيرا كه او كريم اهل بيت است حسن
***
امروز كه ميلاد سعيد حسن است
دلشاد بتول و احمد و بوالحسن است
گردست بدست مى برندش، چه عجب
كه اول گل نوشكفته ى اين چمن است
***
در بحر كمال در غلطان، حسن است
در محور مهر رخشان، حسن است
از بعد محمد و على راهنماى
بر جمله ى ملك ايمان، حسن است
***
ماه رمضان، كه جان فزا مى باشد
مقرون به اجابت دعا مى باشد
خوانند مباركش، كه در نيمه ى آن
ميلاد امام مجتبى مى باشد
***
سيماى دل آراى حسن را صلوات
خورشيد سراپاى حسن را صلوات
بفرست تو در نيمهى ماه رمضان
اين عيد مصفاى حسن را صلوات
***
بر چهره چهره ى آيينه ى سر مد صلوات
بر نور دل على و احمد صلوات
در عيد ولادت حسن بفرستيد
بر نو گل خوشبوى محمد صلوات
***
خورشيد حريم اهل بيت است حسن
مجموع شميم اهل بيت است حسن
امشب تو از و هر آنچه خواهى بطلب
زيرا كه كريم اهل بيت است حسن
اشعار ولادت
مدح امام حسن (ع)
من على مدح حسن مى گويم
با تو اى شيعه سخن مى گويم
شب ميلاد حسن كوتاه است
آيت الكرسى شهر الله است
سوره ى نصر حسن مى گويد
هم، شه بدر، حسن مى گويد
صورت ناز حسن قبله ى من
سيرت سبز حسن كعبه ى من
هيچ كس نيست به زيبايى او
گر چه كس نيست به تنهايى او
تا نفس هست به او مى نازم
جان خود بر حسنم مى بازم
هر كه ماه رمضان را ديده
سوى او نور حسن تابيده
هر كه احسان كند احسان شد
بر سر خان حسن مهمان شد
هر كه ماه رمضان ماند به تن
شد سر سفره ى احسان حسن
هر كه كُنه رمضان را فهميد
رخت احسان حسن را پوشيد
هر كسى آرزوى مردن كرد
رمضان رخت حسن بر تن كرد
گر حسن نيمه كن ماه نبود
هيچ كس بيمه كن راه نبود
گر حسن حاكم اين شهر نبود
هيچ كس قاسم اين دهر نبود
حسن آن لطف رحيم است رحيم
حسن آن رزق كريم است كريم
حسن آن قارى محزون آوا
آيه روضه نماند نجوا
روضه ى قصه ى بنچاق فدك
روضه ى سيلى و شلاق و كتك
روضه هايى كه حسن مى داند
فقط از بهر حسين مى خواند
حال اينجا چه عجيب است سخن
مادرش گفته غريب است حسن
حجت حق
من كيم حجت حق آينه ى ذوالمننم
من كيم وجه خدا ماه زمين و ز منم
من كيم شمع فروزنده هر انجمنم
من كيم چشم و چراغ نبى مؤتمنم
من كيم فاطمه را باغ گل ياسمنم
من كريم دو جهان يوسف زهرا حسنم
من كيم نخل اميد نبوى را ثمرم
من كيم بحر كمال علوى را گوهرم
من كيم فاطمه را ميوه ى قلبم، پسرم
من كيم آنكه ز وصف همگان خوبترم
من كيم آنكه نبى بوسه زند بر دهنم
من كريم دو جهان يوسف زهرا حسنم
من كيم آنكه سر دوش نبى جاى من است
جلوه ى حسن و خدا در رخ زيباى من است
سرمه ى چشم ملك خاك كف پاى من است
دست تقدير خدا دست تواناى من است
هست چون شير خدا بازوى خيبر شكنم
من كريم دو جهان يوسف زهرا حسنم
مصطفى عاشق سرو قد و بالاى من است
جاودان دين حق از همت بالاى من است
آفرينش همه جا غرق تجلاى من است
روح اين روزه ى سى روزه تولاى من است
حج منم، سعى منم، قبله منم، كعبه منم
من كريم دو جهان يوسف زهرا حسنم
مظهر حسن خدا، عز و جل كيست منم
معنى حى على خير العمل كيست منم
سيد و سرور و مولاى ملل كيست منم
فاتح وصف شكن جنگ جمل كيست منم
كرده اعجاز على بازوى دشمن شكنم
من كريم دو جهان يوسف زهرا حسنم
حلم من دين خدا را به خدا احيا كرد
صبر من فتنه گران راهمه جا رسوا كرد
آه من تيره شد و بر دل دشمن جا كرد
صلح من مشت معاويهى دون را وا كرد
حق همين بود كه خود واقف سّر و علمم
من كريم دو جهان يوسف زهرا حسنم
من كه در دايرهى صبر امامت كردم
من كه در پاسخ دشنام كرامت كردم
در وطن نيز غريبانه اقامت كردم
همه ديدند كه با صبر قيامت كردم
بشنويد از لب "ميثم" كه غريب وطنم
من كريم دو جهان يوسف زهرا حسنم
قائم دين
آن كه دلش كوثر وحى خداست
زاده كوثر حسن«ع» مجتباست
سيد عشاق خدا دومين
نور امامت مثل والضحى است
وارث حسن همه ى يوسفان
عالم علم همه ى انبياست
هر نفسش معجزه ى صد مسيح
هر نگهش ناظر ارض و سماست
كعبه به شوق قدمش در قنوت
او به طواف حرم كبرياست
بعد على (ع) صاحب دين نبى
اوست كه محبوب دل مصطفى است
بعد على (ع)حجت حق در زمين
قائم دين، چارم آل عباست
بعد على (ع) اوست يدالله او
حافظ اسلام و حريم حراست
او حسن است و حسنى صلح او
پيشرو قافله ى كربلاست
او حسن است و پسرش قاسم است
آن كه گل پرپر دشت بلاست
مظهر صبر
سلام اى مظهر صبر خدايى
تو زينت بخش عرش كبريايى
تويى آئينه دار حسن داور
فروغ ديدگان مصطفايى
خدا دارد به تقوايت مباهات
كه در اوج اطاعت بى ريايى
به پاس قدردانى از وليش
تو هديه از خدا بر مرتضايى
تويى آن گوهر درياى عصمت
كه نور ديده ى خير النسايى
عزيز جان ختم المرسلينى
گل خوشبوى باغ طا و هايى
ز ميلادت جهان رشك جنان شد
تو زينت بخش جنات علايى
تويى آن وعده ى لطف الهى
تو مزد روزه داران خدايى
صفا داده جهان را مقدم تو
كه الحق يوسف آل عبايى
نه تنها برده اى دل از محبان
كه با حسنت دل از دشمن ربايى
حسن نام و حسن خلق و حسن خو
تو مرات خدا سر تا به پايى
شهامت هر چه دارد از تو دارد
گل باغ شرافت از صفايى
پس از مولا وصى پاك احمد
امام و رهنماى ماسوايى
كرم محتاج فيض بى شمارت
كريم آل اطهار از عطايى
حلاوت مى چكد از ذكر نامت
ز بس شيرين زبان و خوش نوايى
كليد استجابت در كف توست
دعا كن اى كه تو روح دعايى
دعا كن حضرت مهدى بيايد
الا اى آنكه تو غمخوار مايى
دعا كن تا شويم انسان كامل
به راه عشق حق جمله فدايى
بده بر "جعفرى" نور ولايت
كه تا شعرش شود شعر ولايى
عشق حسين
سلام اى در صبورى بى قرينه
غريب دوم شهر مدينه
تو هستى راكب دوش پيامبر
تو هستى زيب آغوش پيامبر
ملك، انسان فرشته پاى بستت
كليد دوزخ و جنت به دستت
همه هشيارها مست و تو ساقى
بود تا حشر آثار تو باقى
تو را زهرا به دامان پرورانده
رسول الله اوصاف تو خوانده
تو آقاى جوانان بهشتى
توانايى دست سرنوشتى
تو زهرا و على را نور عينى
اميد زينبى عشق حسينى
چراغ آسمانها
خورشيد كه بر آينه ها مى تابيد
در خانه خانه ى دل مهى درخشان را ديد
ماهى كه چراغ آسمانها باشد
از خانه ى مرتضى على گشت پديد
عالم همه از مقدم او در شادى
زهرا به گل روى پسر مى خنديد
نامش حسن و حسن خدايى دارد
بر اهل جهان خدا چنين داد نويد
احمد كه به محضرش بود عالم غيب
تا چهره ى بى زوال ماهش را ديد
آن غمزه باغبان باغ عصمت
گلبوسه ز روى ياس زهرا مىچيد
بگرفت در آغوش ولى با گريه
بيش از همه لبهاى پسر مى بوسيد
اين گريه به روز عيد ميلاد حسن عليه السلام
زهرا متحير از پدر مى پرسيد
كاى باب گرامى ام چرا گريانى
رازى است مگر نهفته در اين خورشيد
اى دختر نيك اختر من زهرا جان
جبريل چنين بگفته از حى مجيد
تبريك خدا بر تو و بر زهرايت
از يمن قدوم اين خدايى تمجيد
اما كه ز بد عهدى اين دار فنا
گردد گل من ز غربت خويش شهيد
در خانه به دست زن ملعونه ى خود
از كاسه كاسه ى زهر كينه خواهد نوشيد
مظلومى او به هر كه ثابت گشته
اى غالميان غريب او را خوايند
2- حرکت حضرت مسلم(ع) به سمت کوفه
در این روز در سال 60هجری حضرت اباعبدالله(ع) جناب مسلم بن عقیل(ع) را به کوفه روانه کرد. همراه او پاسخ نامه های کوفیان را داده بود که مضمون آن چنین بود:
"به سوی شنا برادر و پسر عمویم، موثق اهل بیت خویش، مسلم بن عقیل را فرستادم، اگر او بنویسد بری من که ری دانیان و بزرگان شما متفق شده بر آنچه در نامه ها درج کرده ید، به زودی به سوی شما خواهم آمد، انشاالله."
***
دعاى روز شانزدهم
اَللَّهُمَّ وَفِّقنى فيهِ لمُوافَقَة الاَبرارِ وَ جنِّبنى فيه مُرافَقَةَ الاشرارِ و اوِنى فيه بِرَحمتك الى دارِ الْقرارِ بالهيّتَكَ يا اله العالمينَ.
ترجمه: «پروردگارا، توفيق سازگارى با نيكان را روزيم ساز و مرا از همراهى با بدكاران برحذر دار به حقيقت و احسان خود مرا شايسته بهشت جاودان خويش ساز، اى معبود جهانيان.»
شرح: ابرار کسانی هستند که با هواهای نفسانی مبارزه می کنند و در پرتو انوار جمال الهی، قلب و دل آنان روشن گشته است و ما در دعا، همراهی با اینان را از خداوند خواهانیم. اشرار در برابر ابرار است به کسانی گفته می شود که همه رفتار و کردارشان را بر مبنای بدی گذاشته باشند. از برای اشرار جهنمی که آب آن از آتش سوزنده است مهیاست و آن را می نوشند و میوه های تلخ درخت زقوم را می خورند، ابرار در جایگاه رفیع خداوندی قرار دارند و اشرار در آتش جهنم شعله ور می شوند.
1- در حدیث قدسی در تذکره المتقین، ص 12 آ مده است که:
«لو عَلِم المُدبِرونَ کیف اشتیاقی بِهم لَماتوا شَوقاً »
اگر آنان که از درگاه رحمت من رو گردان اند، می دانستند که من چقدر مشتاق دیدار آنان هستم از شدت شوق جان می سپردند. نکته آخر اینکه: هر کس رحمت همیشگی خدا را می خواهد، در دنیا با همه کس بجز کفار و مشرکان از در صلح در می آید و با همه چیز و همه کس به دیده شفقت مهربانی نگاه می کند.
ثواب روز شانزدهم :
روز شانزدهم خداي عزوجل، براي هنگامي كه از قبر خارج مي شويد، شصت حله به شما اعطا مي كند كه بپوشيد، شتري كه سوار شويد و خداوند ابر سياه و ضخيمي را مبعوث مي كند تا شما را از حرارت آن روز نگه مي دارد.
***
17رمضان: 1- دعای روز هفدهم 2- معراج پیامبر اکرم(ص) 3- جنگ بدر 4- قتل عایشه
حدیث روز :در شب معراج به پیامبراکرم(ص) خطاب شد ای احمد ! در میان عبادات نزد من چیزی نیکوتر از سکوت به موقع و روزه نیست پس اگر کسی روزه بگیرد ولی مراقب زبان خود نباشد مانند کسی است که بی قرائت نماز گذارد.
دعاى روز هفدهم
اَللَّهُمَّ اهْدنى فيهِ لِصالحِ الاَعمالِ وَ اقضِ لى فيهِ الحوائجَ وَ الاَمالَ يا مَنْلا يحتاجُ اِلىَ التفسير و السُّؤالِ يا عالماً بِما فى صُدورِ الْعالمين صلِّ على محمدٍ و الِهِ الطّاهرينَ.
ترجمه: «خدايا، مرا در اين روز به انجام عمل صالح رهنمون ساز و حاجتها و آرزوهاى مرا بر آور، اى كه به آنچه در دل عالميان است آگاهى و نياز به تفسير و سؤال ندارى بر محمد و خاندان پاك او درود فرست.»
شرح: انجام عمل صالح، یک امر اخلاقی است و اصطلاحاً هر عملی که بر اساس منطقی و عقل و قانون شرع استوار باشد از عجب و ریا و پیروی هوای نفس بیرون باشد آن را عمل صالح گویند. هر کس حاجاتی را در ذهن خود می گذراند. در دعای جوشن کبیر می خوانیم «یا من لا تُغلّطهُ الاصوات» ای خدایی که در، درخواستهای مردم و فریادهایی که به سوی تو می زنند، در گرفتن صداهای آنان کوچکترین اشتباهی نمی کنی؛ زیرا آن کسی که از تو ایمان قوی می خواهد، با کسی که مادیت را طلب می کند، در صداهای هیچ یک از آنها اشتباه ننموده بلکه هر کدام را جواب خاص داده و حاجات آنان را بر می آوری، آری، ذلت حضرت حق بر خواسته های درونی هر کس آگاه است و چون آگاه است، خود در جهت استجابت آن بر می آید.
روز هفدهم :
روز هفدهم خداوند عزّوجل مي فرمايد: به درستي كه ايشان (روزه داران ) و پدرانشان را آمرزيديم و سختي هاي روز قيامت را از آنان برداشتيم.
1- معراج رسول اکرم ( قبل از هجرت ) و جنگ بدر( 2 ق )؛
از آیات قرآن واحادیث بر می آید که خداوند متعال، رسولش را در یک شب از مکه ی معظمه تا مسجد الاقصی و از آنجا به آسمان ها سیر داد، عجائب خلق آسمانها را به آن حضرت نشان داد، راز های نهانی ومعارف نامتناهی را به آن وجود القا فرمود: و آن حضرت در بیت المعمور و تحت عرش حق به عبادت پرداخت، با انبیاء ملاقات کرد و داخل بهشت شد. منازل اهل بهشت را مشاهده فرمود. تمام این ها در بیداری اتفاق افتاد نه در خواب. البته معراج حضرت نه یکبار بلکه چندین مرتبه واقع شد. از حضرت صادق روایت شده: که حقتعالی حضرت رسول(ص) را صد و بیست مرتبه به آسمان برد در هر مرتبه آن حضرت را در باب ولایت و امامت امیرالمؤمنین و سایر ائمه اطهار(ع) زیادتر از سایر فرائض تأکید و توصیه فرمود.[1]
2- جنگ بدر
در روز جمعه در سال دوم هجرت جنگ بدر کبری به وقوع پیوست.[2]
تعداد مسلمانان 313 نفر و تعداد شهدای آنان 9 تا 14 نفر و تعداد کفار950 نفر بود. مقتولین کفار70 نفر بودند و70 نفر را هم مسلمانان اسیر گرفتند. 35 نفر از70 نفر کشته های کفار به دست امیرالمؤمنین(ع) به قتل رسیدند.[3] در این جنگ ابوجهل نیز کشته شد. ابوجهل هشام بن مغیره مخزومی که از دشمنان سرسخت پیامبر بود. او با اینکه نامش هشام بود ولی از فرط بدجنسی و زشت سیرتی به أبی جهل مکنی شد. ابوجهل کسی بود که در مکه آزار و اذیت بسیار به رسول اکرم(ص) نمود. بچه دان شتر بر سر مبارک حضرت ریخت. خاکستر و خاک بر سر مبارک پیامبر ریخت. سنگ به دندان مبارکش زد. نسبت کذب و جنون به آن حضرت داد. مادر عمار یاسر جناب سمیه را بعد از شکنجۀ بسیار با نیزه ای که به ران او زد شهید کرد.
در رابطه با جنگ بدر ذکر این نکته اهمیت دارد که چون لشگر دشمن مقابل لشگر اسلام قرار گرفت خداوند متعال می فرماید: دشمنان با آن تعداد شان در چشم مسلمانان کم و حقیر به نظر آمدند [4] و در مقابل با دعای پیامبر ملائکه الهی به کمک مسلمانان آمده وآنها را در جنگ یاری نمودند. شیطان که پرچم کفر را بد ست گرفته بود با دیدن جبرائیل و فرشتگان پرچم انداخته، از معرکه گریخت، با فرار او لشگر دشمن در هم شکست و در این جنگ بود که هفتاد نفر از جنگجویان دشمن به هلاکت رسیدند. [5]
3- قتل عایشه
در شب 17 ماه رمضان در سال 58 هـ در مدینه، عایشه دختر ابوبکر به دست معاویه کشته شد، و به سزای اعمالش رسید . [6]
پیامبر(ص) دوست داشت تا زنده است مرگ و دفن عایشه را ببیند.[7] ابن ابی الحدید می گوید: اگر خلیفۀ دوم به جای حضرت علی(ع) بود هر آینه عایشه را قطعه قطعه می کرد.[8]
[1] - منتهی الامال 1/110
[2] - بحارالانوار ج19 ص325. ج97 ص168. ج18 ص380 . الوقایع و الحوادث ج1 ص216- 245.
[3]- منتخب التواریخ ص49 – 48. الوقایع و الحوادث ج1 ص 215 – 216.
[4] - آیه 44 سوره انعام و123 سوره آل عمران
[5] - آیات 44 سوره انعام ، 48 انفال ، 123 آل عمران
[6] - فیض العلام : ص 36 نفائح العلام : ص 275 مستدرک سفینه البحار ؛ج 5 ص 214 – 215 .
[7] - سبعة من السلف ص 267.
[8] - شرح ابن ابی الحدید ج17 ص 254.
***
18رمضان: 1- دعای روز هجدهم 2- اولین شب قدر
حدیث روز:امام صادق (ع) می فرمایند:
در شب نوزدهم ماه رمضان تقدیر و در شب بیست و یکم، قضا، و در شب بیست و سوم، تصویب اموری است که در طول سال تا شب قدر آینده تحقق خواهد یافت و خداوند بزرگ ستایش، هر چه برای خلقش خواهد، آن کند.
دعاى روز هيجدهم
اَللَّهُمَّ نَبِهْنى فيهِ لِبَرَكاتِ اَسْحارِهِ وَ نَوِّرْ فيهِ قلبى بِضيآءِ اَنوارِهِ وَ خُذْ بِكُلِّ اَعْضائى اِلىَ اِتّباعِ اثارِهِ بنورك يا منوّر قُلُوبِ العارفينَ.
ترجمه: «خداوندا، در اين روز بركات سحرگاهان آگاهى و هوشياريم بخش و با پرتو انوارش دلم را روشنى بخش و قسم به روشنائيت اعضايم را به پيروى نشانه هاى نيك بختى و سعادت بگمار اى روشنى بخش دلهاى عارفان.»
شرح : کم خوابی، یکی از راههای تهذیب روح و تصفیه نفس است، خداوند منان در سوره ذاریات ، آیه 17 می فرماید: «و کانو قلیلا من اللیل ما یهجعون و بالاسحار هم یستغفرون ».
از شب اندکی می خسبند و سحرگاهان از خداوند طلب آمرزش می کنند. بیداری و شب زنده داری ، آثار نیکویی در بر دارد که از آن جمله برکت است؛که برکت به معنای ثبوت فایده به دلیل زیادی و رشد است. امام رضا(ع) در روایتی می فرماید: ذات حق، به یکی از پیامبرانش چنین وصیت کرد که اگر من اطاعت شوم، خرسند می شوم، و وقتی خشنود شوم، برکت می دهم. برکت و فزونی من پایان ندارد، اما اگر معصیت مرا بنماید، غضبناک می شوم و وقتی غضبناک شدم، لعن و نفرین می کنم و اثر لعن و نفرین ما دامنگیر هفت پشت معصیت کننده می شود.( اصول کافی ، ج 3، ص 126)
انسان بر اثر گناه و نفس پرستی و خود محوری، قلبش تیره می شود و قلبی که عرش خداست، به تخت و بارگاه ابلیس بدل می شود پشت تا قلب زنگار نگرفته و شامل «قَسَت قلوبهم » در سوره انعام ، آیه 43 نشده، باید آیینه دل را صاف و روشن گردانیم و روشنایی دل با توفیق حق و شب زنده داری محقق می شود.
روز هجدهم :
هنگامي كه در روز هجدهم شد خداوند تبارك و تعالي به جبرئيل، ميكائيل و اسرافيل و حاملين عرش كه بين امر مي كند كه تا سال آينده برا ي امت محمد(ص) استغفار كنند و در روز قيامت نيز ثواب كساني كه در جنگ بدر شركت كرده بودند، به شما روزه داران عطا خواهد شد..
اولین شب قدر
اعمال شب قدر
شب قدر ، بهترين شب هاي سال مي باشد و شبي در خوبي و فضيلت به آن نمي رسد، عمل در آن از عمل در هزا ر ماه بهتر است.
يكي از سه شب نوزدهم، بيست ويكم، بيست و دوم، شب قدر است.
اعمال شب هاي قدر بر دو نوع است:
1- اعمال مشتركه
2- اعمال مخصوصه
اعمال مشتركه شب هاي قدر
1- غسل
2- دو ركعت نماز با يك سلام مانند نماز صبح با اين تفاوت كه در هر ركعت بعد از حمد، هفت مرتبه سوره توحيد بخواند و پس از سلام نمار هفتاد مرتبه بگويد: استغفرالله و اتوب اليه
3- انجام مراسم قرآن سر گرفتن
4- صد ركعت نماز بخواند ( مي تواند به جاي اين صد ركعت، شش روز از نمازهاي قضا ي خود را به جا آورد. بدين ترتيب كه از ظهر روز اول شروع نموده و در عشاي روز ششم ختم نمايد.)
5- زيارت امام حسين(ع) اگرچه از ر اه دور باشد.
6- نخوابيدن و احيا داشتن شب هاي قدر تا صبح و مشغول بودن به ياد خدا (دعا، نماز، قرآن مباحث علمي و ديني و مطالعه كتب مذهبي). اميد است كه اين اعمال وسيله آمرزش گناهان بزرگ و بخشش خداي متعال باشد.
7 - خواندن دعاهاي وارده (در مفاتيح الجنان)
8- زياد صلوات فرستادن
اعمال مخصوصه شب بیست و سوم
1- گفتن ذکر استغفرالله ربی و اتوب الیه
2- گفتن ذکر اللهم العن قتل امیرالمؤمنین(ع)
***
19رمضان: 1- دعای روز نوزدهم 2-ضربت خوردن حضرت علی(ع) در محراب مسجد کوفه
حدیث روز: رسول خدا(ص) می فرماید:
ای علی! برای آنچه که در این ماه بر تو روا شمرده می شود می گریم، گویا تو را می بینم که برای پروردگارت نماز می گزاری و شقی ترین پیشینیان مه همپایه پی کننده ناقه ثمود است، بر می خیزد و چنان ضربتی بر سر تو می زند که محاسنت را به خون رنگین می سازد.
دعاى روز نوزدهم
اَللَّهُمَّ وفّر فيه حظّى من بَرَكاتِهِ وَ سَهِّلْ سَبيلى اِلى خَيْراتِهِ وَ لا تَحرِمْنى قَبولَ حَسَناتِهِ يا هاديِاً الى الحق المبينَ.
ترجمه: «پروردگارا، بهره ام را از بركات اين روز افزون ساز و دستيابى ام را به نيكيهايش آسان ساز و از پذيرش خوبيهايش محروم مكن اى هدايت كننده به راستيها، راهنماى گمراهان.»
شرح : روزه ، دارای مراتب و درجاتی است ، عوام روزه را در کنترل شکم و شهوت می دانند اما اهل دل به مراتب بالاتری قائل هستند، آنان دل را از اندیشه غیر خدا بر حذر می دارند و ظاهر و باطن خویش را از غیر حق می آلایند، چشم را کنترل می کنند و زبان را به تلاوت آیات حق مشغول می دارند. حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند:
«رُبَّ صائمٍ لیس حَظُّه مِنَ الصَّوم الّا الجوعَ و العَطش؛ (مستدرک الوسائل ، ج 7 ، ص 368)»
چه بسیارند روزه دارانی که از روزه داری بجزگرسنگی نصیبی ندارند.
لازم است که در اینجا سخنی از شب قدر به میان بیاید: قدر، از نظر لغت به معنی اندازه گرفتن است و در اصطلاح شرع بر شبی اطلاق می شود که اعمال انسان در آن از ارزش فراوانی برخوردار است. شب قدر بهار عبادت و ستایش است؛ چرا که از هزار ماه فضیلتش برتر خواهد بود. بنابراین، سعی می کنیم شبهای قدر در مساجد به سر ببریم و زبان را به دعا و راز و نیاز با پروردگار مشغول داریم. ان شاالله.
روز نوزدهم :
هنگامي كه روز نوزدهم شد، با قي نمي ماند در آسمانها و زمين ملكي الا اين كه از خداوند تبارك و تعالي اجازه مي گيرد تا هر روز به زيارت قبورتان بياييد كه با هر ملكي هديه و نوشيدني است.
ضربت خوردن امیر المؤمنین (ع) :
در 19 ماه رمضان سال 40 هـ در نماز صبح در مسجد کوفه با شمشیر مسموم به دست ناپاک ابن ملجم منافق بر فرق مبارک امیر المؤمنین( ع) ضربت وارد شد.
در 13 ماه رمضان سال هـ حضرت علی بن ابی طالب بعد از فارق شدن از جنگ نهروان از شهادت خود خبر دادند در آن روز حضرت بر فراز منبر از بیان کلماتی درباره ی حقایق اسلام، در آخر بیانات شریف خود، به فرزندشان امام حسن مجتبی( ع) فرمودند: تا امروز چند روز از ماه مبارک رمضان می گذرد؟ امام مجتبی(ع) فرمودند: 13 روز گذشته است از امام حسین( ع) پرسیدند: چند روز باقی مانده است؟ امام حسین فرمود: 17 روز باقی مانده است. در این هنگام امیرالمومنین دست به محاسن مبارک گرفتند و فرمودند: نزدیک است این موی من به خون سرم خضاب شود.
در صبح روز نوزدهم بعد از اذان صبح، امیرالمؤمنین(ع) وارد مسجد شد و صدای نازنین ایشان به «یا ایها الناس، الصلوة» بلند شد.
سپس آن حضرت مشغول نماز شد. هنگامی که در رکعت اول سر از سجده برداشت شبیب بر آن حضرت حمله ور شد، ولی شمشیرش خطا کرد. بلافاصله ابن ملجم لعنةالله حمله کرد و شمشیر او فرق مبارک آن حضرت را شکافت و محاسن شریفش به خون سرش خضاب شد و صدای مبارکش بلند شد:
« بِسمِ اللهِ وَ بِاللهِ وَ عَلی مِلَةِ رَسُولِ اللهِ، فُزتُ وَ رَبِّ الکَعبَةِ».
نوحه شب 19
|
امشب زخون محراب کوفه را شستند وا ویلا (4) از دامن محراب و مسجد خاموش وا ویلا (4) دردا که طبیب او کرده جوابش امشب یتیمان بی صبرو بی قرارند وا ویلا (4) با گریه گوید با بم از پا فتاده وا ویلا (4) |
مظلوم عالم را مظلومانه کشتند
فُزتُ وَ رَبِّ الکَعبه می رسد بر گوش
با دیدن چهره از خون خضابش دیده به راه نان آورد خود دارند
هر کودکی دست غم بر سر نهاده
|
نوحه شب نوزدهم
|
امان امان از زمونه بگو با دیده تر یا حیدرحیدر حیدر چراغ مسجد خاموشه زخون رخ او گلپوشه (2) بگو با دیده تر یا حیدر حیدر حیدر تمام مردم ، بدونید سرود ماتم بخونید (2) بگو با دیده تر یا حیدر حیدر حیدر چو باغ لاله ، محرابه رخش سان مهتابه (2) بگو با دیده تر یا حیدر حیدر حیدر تمام عالم گرفته عزا و ماتم گرفته (2) بگو با دیده تر یا حیدر حیدر حیدر علی سخن با فلک داشت به سفر نان و نمک داشت (2) بگو با دیده تر یا حیدر حیدر حیدر ستاره امشب غمگینه که روی بابا خونینه (2) |
که روی حیدر گلگونه
علی اعلی مدهوشه
دگر به خانه نمونید
امام مسجد بی تابه
یتیمه ای دم گرفته
به سینه داغ فدک داشت
الهی زینب نبینه |
***
20رمضان:
1- دعی روز بیستم 2- دومین شب قدر 3- فتح مکه
حدیث روز:امام باقر (ع) می فرمید:
کسی که شب قدر را ( با دعا و عبادت خدا ) زنده دارد، گناهش آمرزیده شود، گرچه به عدد ستارگان آسمان و سنگینی کوهها و وزن دریاها باشد.
دعاى روز بيستم
اَللَّهُمَّ افتَحْ لى فيهِ اَبوابَ الْجنانِ اَغْلِقْ عَنّى فيهِ اَبوابَ النّيرانِ و وفِّقْنى فيهِ لِتلاوةِ الُقرآنِ يا منزل السّكينة فى قلوب المؤمنينَ.
ترجمه: «خداوندا، در اين روز دربهاى بهشت را برويم بگشا و دربهاى دوزخ را بر من ببند و در اين روز توفيق تلاوت آيات قرآن كريم را بر من عطا كن اى آرامش بخش دلهاى مؤمنين.»
شرح : اصطلاحاً محل زندگی پرهیزگاران را در قیامت بهشت نامند، که در قرآن و احادیث به لفظ جنّت و جنّات تعبیر شده است. در دعی ین روز، از خدا می خواهیم که درهی بهشت را برویمان بگشیند، بنابرین، بید دید ورود به بهشت چه اعمالی و رفتاری را می طلبد، شکی نیست که راه ورود به بهشت، انجام واجبات و ترک محرماست و در یک جمله انجام عمل صالح است. کما ینکه ترک واجبات و عمل به محرمات، موجبات ورود به جهنم را فراهم می سازد. ما از خدا می خواهیم که در هی جهنم را به روی ما مسدود نمید، در حالی که بسته شدن درهی جهنم، بستگی به اعمال و رفتار ما دارد. روزی مردی حضور رسول خدا(ص) شرفیاب شد و عرض کرد: «چیزی به من بیاموزید که به وسیله آن داخل بهشت شوم ». حضرت فرمود: «آنچنان که دوست داری مردم نسبت به تو رفتارکنند ، تو نیز درباره مردم عمل کن، و آنچه را که دوست نداری نسبت به تو انجام دهند، تو هم نسبت به آنان انجام مده ».
در ین روز از خداوند می خواهیم که توفیق خواندن قرآن را به ما عطا کند. در سوره اسرا ، یه 9 آمده :
«إنّ هذا القرآن یهدی للّتی هی اقوم و یبشر المومنین ».
ین قرآن به استوارترین راهها هدیت کرده و بشارت دهنده به مومنان است.
روز بيستم :
خداوند عزّوجل در روز بيستم هفتاد هزار ملك را مي فرستد تا شما را از هر شيطان رجيمي حفظ كنند ، و در مقابل هر روزي كه روزه گرفته ايد ، روزه صد سال را مي نويسد، و بين شما و جهنم خندقي قرار مي دهد و ثواب كساني را كه براي شما قرار مي دهد كه تورات و انجيل و زبور و فرقان را خوانده باشند و در مقابل هر پري كه بر اندام جبرئيل است عبادت يك سال را به شما مي دهد و ثواب تسبيح عرش و كرسي را برايتان مي نويسد و در مقابل هر آيه اي كه در قرآن است هزار حوريه به ازدواج شما در مي آورد.
1- فتح مکه:
در سال 8 هجری فتح مکه واقع شد. در ین فتح بزرگ تعداد مسلمانان 12هزار نفر و شهدا 2نفر بودند. علت شهادت ین دو نفر ین بود که همراه لشگر نبودند و از آخر مکه وارد شده بودند، و لذا مورد هجوم قرار گرفته و شهید شدند.
در ین روز حضرت امیرالمؤمنین(ع) به امر مبارک خاتم الانبیا(ع) بری شکستن بتهیی که در کعبه بود پی مبارک خود را بر کتف شریف اشرف مخلوقات نهاد.
2- دومین شب قدر
اعمال عمومی شب هی قدر
شب قدر ، بهترين شب هاي سال مي باشد و شبي در خوبي و فضيلت به آن نمي رسد، عمل در آن از عمل در هزا ر ماه بهتر است.
يكي از سه شب نوزدهم، بيست و يكم، بيست و دوم ؛ شب قدر است.
اعمال شب هاي قدر بر دو نمع است:
1- اعمال مشتركه
2- اعمال مخصوصه
اعمال مشتركه شب هاي قدر
1- غسل
2- دو ركعت نماز با يك سلام مانند نماز صبح با اين تفاوت كه در هرركعت بعد از حمد، هفت مرتبه سوره توحيد بخواند و پس از سلام نمار هفتاد مرتبه بگويد:
استغفرالله و اتوب اليه
3- انجام مراسم قرآن سر گرفتن
4- صد ركعت نماز بخواند ( مي تواند به جاي اين صد ركعت، شش روز از نمازهاي قضاي خود را به جا آورد. بدين ترتيب كه از ظهر روز اول شروع نموده و در عشاي روز ششم ختم نمايد.)
5- زيارت امام حسين(ع) اگر چه از راه دور.
6- نخوابيدن و احيا داشتن شب هاي قدر تا صبح و مشغول بودن به ياد خدا (دعا، نماز، قرآن، مباحث علمي و ديني و مطالعه كتب مذهبي). اميد است كه اين اعمال وسيله آمرزش گناهان بزرگ و بخشش خداي متعال باشد.
7- خواندن دعاهاي وارده (درمفاتيح الجنان)
8- زياد صلوات فرستادن
اعمال مخصوصه شب بیست و یکم
· شب بيست ويكم:
1- به غسل و احيا و عبادت در اين شب و شب بيست و سوم تاكيد بليغ و شديد شده است.
2- نماز خواندن (صدركعت)
***
21رمضان:
1- دعای روز بیست و یکم 2- شهادت حضرت علی(ع) 3- بیعت با امام حسن مجتبی(ع) 4- قتل ابن ملجم
حدیث روز:رسول خدا(ص) می فرماید:
ای علی ! هر که تو را کشد، مرا کشته است و هر که با تو کینه ورزد، با من کینه ورزیده است و آن که بر تو دشنام دهد، بر من دشنام داده است، زیرا تو همچون نفس منی، روح تو از روح من است و سرشت تو از سرشت منی.
دعاى روز بيست و يكم
اَللَّهُمَّ اجْعَلْ لى فيهِ اِلى مَرْضاتِكَ دَليلاً وَ لا تَجْعَلْ لِلشَّيطاَن فيهِ عَلَىَّ سَبيلاً وَ اجْعَلِ الْجَنَّةَ لى مَنزِلاً و مَقيلاً يا قاضِىَ حوائِجَ الطّالِبينَ.
ترجمه: «خدايا، در اين روز مرا به رضا و خشنوديت رهنمون ساز و شرّ شيطان را از من دور كن و بهشت را منزل و آرامگاهم قرار ده، اى حاجت بخش جويندگان.»
شرح : در این قسمت از دعا، ما خواستار راهنمایی جهت کسب آن چیزی شده ایم، که رضایت خدا در آن است. راهنما، گاهی ظاهری است که خداوند بزرگ همچون پیامبران(ص) و کتابهای آسمانی و ائمه طاهرین(ع) را قرار داده و گاهی باطنی است که آن چراغ عقل است و انسان را از تاریکی ها می رهاند؛ اما همه اینها وسیله ابزارند تا انسان به مقام رضا برسد. خشنودی ذات حق، ملاک و معیار هر انسان مومن است. بنابراین، باید دید رضایت خدا در چیست؟ اراده و تصمیم هر مومنی باید کسب رضایت حق باشد تا خداوند او را راهنمایی کند، کما اینکه کلام خداوند گویای این ادعاست که : ((و الذین جاهدوا فینا لنهدینّهم سُبلنا».
کسانی که در جهت رسیدن به راههای هدایتی ما تلاش آنان را به راههای موفقیت و پیروزی هدایت خواهیم کرد. در مورد شیطان نیز گفته اند، حیطه کار شیطان، وسوسه درونی است، آنهم در نوع بشر نه بیشتر، وسوسه، یعنی خوب را بد و بد را خوب، زشت را زیبا و زیبا را زشت دانستن.
روز بيست و يكم :
خداوند تعالي در روز بيست و يكم قبر شما را هزار فرسخ شاد مي كند و وحشت را از شما مي برد و قبرتان را مثل قبور شهدا اقرا ر مي دهد، صورتهاي شما را مثل صورت يوسف پسر يعقوب قرار مي دهد.
1- شهادت حضرت علی(ع)
زندگینامه حضرت علی(ع)
حضرت علی(ع) در روز جمعه سیزدهم ماه رجب، 23 سال قبل از هجرت پیامبر اکرم(ص) از مکّه به مدینه یعنی زمانی که پیامبر30 ساله بود. در خانه ی کعبه متوّلد شد. او نخستین مردی است که اسلام را پذیرفت و به پیامبر ایمان آورد. این رویداد در10 سالگی حضرت بود. در 13 سالگی و زمانی که پیامبر(ص) دعوت خود را آشکار نمود، ایمانش را علنی کرد و در همان هنگام نیز به جانشینی و وزارت و وصالت پیامبر برگزیده شد. علی(ع) در 17 سالگی یعنی هنگامی که پیامبر(ص) و یارانش در محاصره ی اقتصادی قرار می گیرند به شعب ابی طالب رفته و مانند دیگر مسلمانان3 سال را درکمال رنج و سختی سپری نمود. اولین جنگ پیامبر با کفار قریش به نام جنگ بدر در 25 سالگی حضرت علی(ع) روی داد. در این جنگ 70 نفر از دشمنان کشته شدند که بیشتر آنها به دست علی(ع) بود . علی(ع) در 33 سالگی بود که رسول خدا به ملکوت اعلی پیوست. در هنگام وفات پیامبر(ص) جز حضرت فاطمه(س) و حضرت علی(ع) و چند نفر دیگر کسی کنار آن حضرت نبود. حضرت علی(ع) د رسن 57 سالگی یعنی 35 سال پس از هجرت پیامبر و25 سال دوری از اجرای دین به دنبال خلیفه ای عادل می گشتند و به سراغ آن حضرت آمده بودند، خلافت را با اکراه پذیرفت.
شب شهادت حضرت علی(ع)
نقل شده که آن حضرت در آن شب بسیار از بیت خود بیرون می رفت و داخل می شد و به اطراف آسمان نگاه می کرد و اضطراب می نمود و سوره ی یاسین تلاوت می فرمود. هنگام نماز عبد الرحمن بن ابن ملجم مرادی در پهلوی آن استوانه که در کنار محراب بود جای گرفت. امیرالمومنین(ع) در رکعت اول سر از سجده برداشت، ابتدا شبیب آهنگ قتل کرد ولی شمشیر او بر طاق آمد و خطا کرد. از پس او ابن ملجم آمد شمشیر خود را حرکتی داد. این کلمات بگفت و شمشیر بر فرق آن حضرت فرود آورد و از قضا ضربت او به جای زخم عمرو بن عبدود آمد و تا موضع سجده را بشکافت. آن حضرت فرمود: بِسمِ اللهِ وَ بِاللهِ وَ عَلَی مِلَةِ رَسُول اللهِ فُزت وَ رَبَّ الکَعبه، «به خدای کعبه که رستگار شدم».
شاه ولایت
|
شد کشته از تیغ جفای ابن ملجم
فرق علی منشق شد از شمشیر اعداء
ارض و سماء لرزان بود از این مصیبت
زینب زند دست عزا بر سینه و سر
شال عزا کرده حسین بر گردن خویش |
داماد ختم مرسلین مولای عالم ای اهل عالم ای وای از این غم(2) وقت سحر در راه حق ای اهل دنیا ای اهل عالم ای وای از این غم(2) در خون خود غلطان شده شاه ولایت ای اهل عالم ای وای از این غم (2) ریزد سرشک از دیدگان مانند گوهر ای اهل عالم ای وای از این غم(2) قلب حسین گردیده از این ماجرا ریش ای اهل عالم ای وای از این غم(2) |
نوحه سینه زنی حضرت علی (ع)
|
محراب مسجد گشته دریای خون (2) کوفه دگر مولا ندارد آید ندای قد قتل از سما مسجد شده غرق خون کوفه دگر مولا ندارد قلب حسین و مجتبی غمین است کوفه دگر مولا ندارد |
خون امیرالمومنین لاله گون (2) زینب دگر بابا ندارد (2) اهل زمین شد کشته شیر خدا فرق علی لاله گون زینب دگر بابا ندارد (2) فرق علی دو تا ز ظلم و کین است زینب دگر بابا ندارد (2 ) |
شیر خدا (مرثیه)
|
چرا امشب علی بهر عبادت بر نمی خیزد خداجویی که از یاد خدا یکدم نشد غافل از آن ضربت که بر فرق علی زد زاده ملجم به محراب دعا در خون شناور گشته شیر حق طبیب آن زخم سر را دید و گفتا با غم و حسرت |
چرا شیر خدا از بهر طاعت بر نمی خیزد چه رو داده که از بهر عبادت بر نمی خیزد یقین دارم که از جا تا قیامت بر نمی خیزد دگر بهر دعا آن حجت حق بر نمی خیزد علی دیگر از این بستر سلامت بر نمی خیزد |
وصیت های امیرالمؤمنین(ع)
|
مثل یار تنهایم نیمه شب غریبانه لا اله الا الله وقت دفن این پیکر پیغمبر و زهرایم لا اله الا الله من به نونهالان بی شکوفه می گریم لا اله الا الله می رسد به گوش من، آه و ناله از هر سو لا اله الا الله هر طفل یتیمی با آه و ناله بعد از این لا اله الا الله مصطفی زسوز دل یا علی علی گوید لا اله الا الله |
پیکر مرا بابا می برید از این خانه یا علی ولی الله در داغ جنان امشب آید به تماشایم یا علی ولی الله بر حال یتیمان شهر کوفه می گریم یا علی ولی الله زینب از قفا گرید فاطمه به پیش رو یا علی ولی الله با خون دل زارش سفره می کند رنگین یا علی ولی الله فاطمه ز اشک خود خون صورتم شوید یا علی ولی الله |
چرا بابا نمی آید[1]
|
از علی بانگ اذان امشب به گوش ما نمی آید نخل های کوفه می گریند و می گویند با هم پیر با بینای مسکینی چنین می گفت امشب کودکی با کودکی می گفت من بی شام خفتم دامن مادر گرفته گوشه ویرانه ها طفلی با صدای پای او لب های ما می گشت خندان نام مولا گشته میثم شمع جمع دردمندان |
مسجد کوفه پر از جمعیت و مولا نمی آید آن که از اشک دو چشمش آبیار ما نمی آید ای خدا یار من مسکین نابینا نمی آید آن که بر ما شام می آورد آید یا نمی آید گوید ای مادر بگو امشب چرا بابا نمی آید چشم ما گریان شد و از او صدای پا نمی آید گر چه شب بگذشت وآن ماه جهان آرا نمی آید |
خداحافظ
|
خدا حافظ ای کوفه ای شهر غم که در کام من کرده ای زهر غم خداحافظ ای سجده گاه علی که چشم تو مانده به راه علی خداحافظ ای شهر لب دوخته خداحافظ ای خانه سوخته خدایا زکارم گره وا شده خدایا دلم تنگ زهرا شده رساندی تو ای کوفه جان بر لبم مدارا کن ای کوفه با زینبم خداحافظ ای بی وفا دوستان خداحافظ ای آتش و ریسمان خداحافظ ای نان خشک و نمک خداحافظ ای ماجرای فدک خداحافظ ای آستان درم خداحافظ ای مقتل همسرم خداحافظ ای نخل ها، چاهها دیگر نشنوید از علی آه ها خداحافظ ای خانه های خموش نیاید دگر نان و خرما بدوش خداحافظ ای انتظار اجل خداحافظ ای زانوی در بغل سرخ شد چهره زردم اگر از خون سرم باز شد راه وصال از طرف داد گرم خون دلها که پس از قتل بیمبر خوردم ریخت در دامن محراب عبادت ز سرم مسجد کوفه شد در روز جزا شاهد باش من که معصوم ترم از همه مظلوم ترم خلق گریند برای من و من گریم از آن که شب اطفال یتیمان همگی منتظرند بدنم را بسوی خانه عزیزان مبرید بگذارید غذا بهر یتیمان ببرم هر چه باشد حسنم خون علی در رگ توست مهربان باش تو با قاتل من ای پسرم در دل قبر بلرزد بدنم گر طفلی پرسد ای مسجد کوفه چه شد آخر پدرم مسجد کوفه خداوند نگهدار تو باد که دگر نشنوی آوای دعای سحرم |
قطعه ادبی شهادت حضرت علی
دعایش مستجاب شد...
مرد بر منبر فریاد زد: فلانا بطرق السماء اعلم مینی بطرق الارض: من راههای آسمان را بهتر از راههای زمین می شناسم کسی اعتنایی نکرد، هیچ کس مسافر نبود. یکی گفت: اگر دانائی موهای سر من را بشمار آسمان را می خواهی چکار
مرد اسرار کرد: کیلا بغیر ثمن لولا کان له وعا " کاسه بیاورید تا من آن را بی مزد و منت، آن را از آسمان پر کنم، فقط ظرف بیاورید حجمی برای پر شدن... مردم به او خندیدند... مرد فریاد کشید " لقد ملاتم قلی قبحا و شحنتم صدری غیظ" دل من از دست شما پر خون و سینه ام از چشم شما مالامال است...از دورش متفرق شدند...دیگر درد دلهایش را با چاه می گفت...گوشه دیوار نشست: خدایا... من از اینها آزرده ام.اینها از من، من از اینها خسته ام: اینها از من... بعد نفرین کرد: چه نفرینی ! خدایا مرا از اینها بگیر...در محراب مسجد فریاد کشید: فزت و رب الکعبه...دعایش مستجاب شد.کوچه خالی بود، دیگر کسی برای مردم سخن نمی گفت: کوفیان آرام و بی دغدغه در همی می لولیدند.
مرد آسمانی
چه دشوار سخن گفتن از مردی که دیوار کعبه شاهد آمدنش بوده و محراب مسجد شاهد رفتنش
چه دشوار است سخن گفتن از مردی که دنیا در برابر عدالتش سر فرود می آورد.
چه دشوار است ! چه دشوار...
آه پروردگارا ! نمی دانم، نمی دانم چگونه بگویم...
اندیشه ام با من همراهی نمی کند...کلمات یاریم نمی دهند... هیچکدام یار من نیستند، من عاجزم من از درک حقیقتش عاجزم...
عاجزتر از آنم که بتوانم از بزرگی او، جلال او، عظمت او، ایمان او، اخلاص او، تقوای او، عدالت او، شهامت او، خضوع او، مهربانی او، مظلومیت او و... بالاخره از سکوت او سخن بگویم. سکوتی که از تمام فریادهای بلند تاریخ، رساتر بود و چنان فریاد زده شده بود که توانست همه گوش های به عمد کر شده را مخاطب سازد تا همگان صدای سکوت او را ...
سحر بود و زمان وصل دلدار
|
دل گفتم علی، گفتا: علی وار بیا آماده شو از بهر دیدار ! دلت را با خدایت آشنا کن سپاس نعمت بی منتها کن به راز نیمه شب با صبحگاهی بنوش از چشمه عشق الهی به قربش کن چراغانی دلت را صفایی ده فضای محفلت را لبانت رابه تکبیر آشنا کن خدا را همرهت در لحظه ها کن علی را در نماز خود به یاد آر ببین از عشق او هنگام دیدار غریق عمر او صاف خدا شد دلش در بند وصل کبریا باشد سحر بود و زمان دیدن یار سحر بود و زمان وصل دلدار علی از بهر دیدارش وضو کرد وصالش را به مردم آرزو کرد کسی در مسجد کوفه نهان بود که با مولایمان نامهربان بود دوباره سجده با چشمان پر آب علی را در نیایش کرد بی تاب بناگه برق شمشیری درخشید علی در برق آن نور خدا دید نمازش با شهادت در هم آمیخت در آن مسجد به جای اشک خون ریخت به خوش سرخ شد سجاده عشق دمادم نوش کرده از باده عشق ز سوگش کعبه امشب بی قرار است به چشمم گریه ها بی اختیار است علی جان با فراقت تاب بردی مرا در دست تنهایی سپردی غم امشب گشته با دلها هم آغوش زسوگت شیعه شد یک سر سیه پوش ببار ای اشک خونین از دو دیده که فصل ماتم عظمی رسیده چرا غمی بی امان می گرید امشب زمین و آسمان می گرید امشب الا ای باغ گیتی باغبان کو دلم بیتاب گوید: مهربان کو ...؟! |
امام مهربان
سلام ما سلام ما به اسم اعظم علی (ع)
سلام ما سلام ما به قلب پر غم علی (ع)
سلام ما سلام ما به فرق منشق علی (ع)
سلام ما سلام ما به عدل مطلق علی (ع)
سلام ما سلام ما به قسلب مهربان او
سلام ما سلام ما به جسم ناتوان او
سلام ما سلام ما به فرق لاله گون او
سلام ما سلام ما به ریش پر زخون او
سلام ما سلام ما به روح تابناک او
سلام ما سلام ما به آه سوزناک او
سلام ما سلام ما بر آن طبیب بی کسان
سلام ما سلام ما بر آن امام مهربان[29]
2- بیعت با امام حسن مجتبی(ع)
در این روز مردم پس از شهادت با امام حسن مجتبی(ع) بیعت کردند.[2]
3- قتل ابن ملجم
در این روز ابن ملجم با یک ضربت شمشیر به جهنم فرستاده شد. بعد از کشته شدن ابن ملجم مردم به سوی قطام ملعونه فاسقه هجوم آوردند و او را با شمشیر به درک فرستادند و جنازه اش را بیرون از کوفه سوزانیدند.[3]
***
22رمضان:
1- دعای روز بیست و دوم 2- سومین شب قدر
حدیث روز:امام باقر(ع) می فرماید:
در این شب قدر، عمل شایسته همچون نماز و زکات و هر کار نیک، بهتر است از کار در هزار ماه که شب قدر در آن نباشد و اگر خدای تبارک و تعالی پاداش اعمال مومنان را دو چندان نمی کرد آنان بدین منزلت نمی رسیدند. ای خدا، پاداش کار خیر ایشان را دو برابر کرده است.
دعاى روز بيست و دوم
اَللَّهُمَّ افْتَح لى فيهِ اَبْوابَ فضلكَ وَ اَنْزِلْ عَلَىَّ فيهِ بَرَكاتِكَ وَ وفِّقْنى فيهِ لِمُوجِباتِ مَرَضاتِكَ وَ اَسْكِنّى فيهِ بِحُبُوحاتِ جَنَّاتِكَ يا مُجيبَ دَعوَةِ الْمضْطَرّينَ.
ترجمه: «پروردگارا، در اين روز درهاى فضل و رحمتت را بگشا و سعادت و نيك بختى را روزيم گردان و براى اسباب خشنوديت توفيق عطايم فرما و در بهشت جاودانم مسكن گزين اى اجابت كننده دعاى بيچارگان.»
شرح : بخشش خدا نسبت به اعمال بندگان، از باب لطف است نه از باب این که ما طلبکار خدا هستیم و خداوند باید ما را به رحمت خویش ببخشد، در عرفان نیز وقتی گفته می شود تفضُّل الهی، یعنی آنچه بر وفق کرم خداست نه آنچه شایسته بندگان اوست. در دعای این روز از خدا می خواهیم تا درهای فضل و رحمت خود را به روی ما بگشاید. امید است ما نیز از تأخیر عذاب خدا سوء استفاده نکنیم و رحمتش شامل حالمان شود و تا وقت دیر نشده و در این شبهای ماه مبارک رمضان توبه کنیم؛ زیرا به فرمایش امام سجاد(ع) در دعاهای خمسه عشر: «الهی ما انا بِاَوّل مَن عصاک فتُبتَ علیه»، خدایا ! من اولین کس نیستم که گناه کرده باشم تا توبه او را پذیرفته باشی. بار الها ! به عظمت خودت، توبه ما را بپذیر، که سخت نیازمند عفو و بخشش تو هستیم. آمین .
ثواب روز بيست و دوم :
روز بيست و دوم خداوند عزّوجل ملك ملكوك را همان طور كه نزد انبياء(ع) مي فرستد، نزد شما نيز مي فرستد و منكر و نكير را از شما دفع مي كند و هم دنيا و عذاب آخرت را از شما بر مي دارد.
سومین شب قدر
اعمال شب قدر
شب قدر، بهترين شب هاي سال مي باشد و شبي در خوبي و فضيلت به آن نمي رسد، عمل در آن از عمل در هزار ماه بهتر است.
يكي از سه شب نوزدهم، بيست و يكم، بيست و دوم ؛ شب قدر است.
اعمال شب هاي قدر بر دو نوع است:
1- اعمال مشتركه
2- اعمال مخصوصه
اعمال مشتركه شب هاي قدر
1- غسل
2- دو ركعت نماز با يك سلام مانند نماز صبح با اين تفاوت كه در هر ركعت بعد از حمد، هفت مرتبه سوره توحيد بخواند و پس از سلام نمار هفتاد مرتبه بگويد:استغفرالله و اتوب اليه
3- انجام مراسم قرآن سر گرفتن
4- صد ركعت نماز بخواند ( مي تواند به جاي اين صد ركعت، شش روز از نمازهاي قضا ي خود را به جا آورد. بدين ترتيب كه از ظهر روز اول شروع نموده و در عشاي روز ششم ختم نمايد.)
5- زيارت امام حسين(ع) اگر چه از راه دور.
6- نخوابيدن و احيا داشتن شب هاي قدر تا صبح و مشغول بودن به ياد خدا (دعا، نماز، قرآن، مباحث علمي و ديني و مطالعه كتب مذهبي). اميد است كه اين اعمال وسيله آمرزش گناهان بزرگ و بخشش خداي متعال باشد.
7- خواندن دعاهاي وارده (در مفاتيح الجنان)
8- زياد صلوات فرستادن
اعمال مخصوصه شب بیست و سوم
1- خواندن سوره هايي عنكبوت و روم، كه حضرت امام صادق(ع) فرمود: خواننده اين دو سوره (دراين شب) از اهل بهشت است .
2- خواندن سوره قدر
3- ذكر هزار مرتبه سوره قدر
4- تلاوت هر مقدار از قرآن كه ممكن است .
5- خواندن صد ركعت نماز
***
23رمضان:
1- دعای روز بیست و سوم 2- نزول قرآن
حدیث روز:
حضرت فاطمه الزهرا(س) می فرمایند:
چه سودی دارد روزه برای روزه داری که زبان و گوش و چشم و اعضایش را پاس ندارد.
دعاى روز بيست و سوم
اَللَّهُمَّ اغْسِلنى فيهِ مِنَ الذُّنُوبِ وَ طَهِّرنى فيهِ مِنَ الْعُيُوبِ و امْتَحِن قَلبى فيهِ بِتَقْوى الْقُلُوبِ يا مُقيلَ عَثَراتِ الْمُذْنِبينَ.
ترجمه: «خدايا، امروز مرا از گناهان بشوى، و از عيبها و نقصها پاكم كن، و دلم را با تقواى قلب بيازماى، اى پوزش پذير خطاهاى گنهكاران.»
شرح : آب حیات، منظور معرفت و شناخت واقعی است، که دلها با معرفت حقیقی زنده می شوند و گاهی به معنی فیض وجود نیز آمده است. گفته اند آب حیات چشمه ای است در ظلمات که هر سالِکی از آن بنوشد حیات جاوید خواهد یافت. در این دعا، منظور از شستشو، فضل و رحمت خداوندی است، ما از خداوند متعال می خواهیم که با آب فضل و رحمت خویش گناهان ما را پاک گرداند، همان گونه که آب از بین برنده آلودگی و کثافت در بدن است، فیض الهی و باران رحمت ذات حق نیز، از بین برنده گناهان خواهد بود. در دعا از خداوند بزرگ، پاکی از عیوب را می طلبیم ، زیرا اصل بر راستی و درستی است. پس باید از کجی و دروغ پرهیز نماییم، که البته این بجز با توفیق خدا میسر نخواهد بود.
ثواب روز بيست و سوم :
و روز بيست و سوم از صراط عبور مي كنيد با انبيا و صديقين و شهدا و گويي هر يتيمي از امت مرا سير كرده و هر عرياني از امت مرا پوشانده ايد.
1- نزول قرآن
شب نزول قرآن است و به قولی در شب 24 ماه رمضان بوده است.[1] و به قولی در شب 24 ماه رمضان بوده است.[2]
***
24رمضان:
1- دعای روز بیست و چهارم 2- مرگ ابولهب
حدیث روز:امام صادق (ع) می فرمایند:
پاداش طعام خور سپاسگزار، همانند پاداش روزه دار در راه خداست، و پاداش شخص سالم سپاسگزار مثل پاداش گرفتار شکیباست، و اجر توانگر سپاسگزار همانند اجر فرد محروم قناعت پیشه است.
دعاى روز بيست و چهارم
اَللَّهُمَّ اِنّى اَسْئَلكَ ما يُرْضيك و اَعوُذُ بِكَ مِمّا يُؤذيكَ و اَسئَلُكَ التَّوفيقَ فيهِ لاَنْ اُطيعكَ وَ لا اَعْصِيَكَ يا جوادَ السّائلينَ.
ترجمه: «خدايا، در اين روز از تو چيزى را مى خواهم كه خشنودت كند، و به تو پناه مى برم از آنچه مايه ى اذيّت و خشم توست، و از تو توفيق اطاعت، و ترك معصيت مى طلبم، اى عطا كننده سوال كنندگان.»
شرح: انسان در هر حال باید رضایت و خشنودی خدا را مد نظر داشته باشد و در برابر ناملایمات به عظمت و قضای الهی بیندیشد نه رضایت خویش، تا جایی که خداوند معترضان به قضایش را مورد مذمت قرار داده و می فرماید: کسی که به قضای من راضی نشود و بر بلایم شکیبایی نکند، پس خدایی غیر از من را عبادت کند. نکته دیگر اینکه فرار می کنیم از آن چیزی که موجب سخط و اذیت و آزار خداوند می شود گرچه اعمال ما به خداوند کوچکترین ضربه ای نمی زند؛ اما از این نظر که زیان و ضررش به خودمان می رسد خداوند خشمگین می شود، وگرنه «بر دامن کبریاش ننشیند گرد». مَثَل معروفی است که مگسی بر شاخه درختی نشست، گفت: درخت، محکم خودت را نگه دار که می خواهم از روی شاخه ات پرواز کنم. درخت پاسخ داد: آمدنت را متوجه نشدم که حال برای رفتن تو فکر کنم. امید آنکه نیازهای روحی و معنوی خود را در پیشگاه ذات احدیّت مطرح کنیم و او نیز به فضل و کرمش بر ما نیازمندان منّت نهاده احتیاجات ما را بر طرف نماید. آمین.
1- منهاج النجات، باب رضا؛ جواهر الاسرار، ج 1، ص 233.
ثواب روز بيست و چهارم:
روز بيست و چهارم از دنيا خارج نمي شويد مگر اينكه هر كدام از شما جايگاهش را در بهشت مي بيند و به هركدام ثواب هزار مريض داده مي شود و هزار غريب، غريبي كه در طاعت رب تعالي از وطن خارج شده، و ثواب آزادي هزار بنده از نسل اسماعيل(ع) را خواهيد داشت.
1- مرگ ابولهب
در این روز و به قولی در 25 ماه رمضان ابولهب به درک واصل شد.
***
25رمضان:
1- دعای روز بیست و پنجم
حدیث روز:امام صادق(ع) می فرمایند:
مومنی نیست که مومن ستمدیده ای را یاری دهد، جز آنکه (پاداش آن ) برتر باشد از یک ماه روزه داری و اعتکاف در مسجد الحرام.
دعاى روز بيست و پنجم
اَللَّهُمَّ اجْعَلْنى فيهِ مُحِبّاً لِأَوْليائِكَ وَ معادِياً لاَِعدائِكَ مُسْتَنّاً بِسُنَّةِ خاتَمِ اَنْبيائِكَ يا عاصِمَ قُلُوبِ النَّبييّنَ.
ترجمه: «خدايا، امروز مرا دوستدار دوستانت، و دشمن دشمنانت قرار بده، و مرا پيرو راه و روش آيين پيامبرانت مقرّر فرما، اى نگهدارنده دلهاى پيامبران».
شرح: قرآن، اولیا را، دو قسم دانسته: «اولیا الله» که: «یخرجهم من الظلمات الی النور» و «اولیا شیطان» که:«یخرجونهم من النورالی الظلمات»، اولیای خدا، کسانی هستند که انسانها را از تاریکی و گمراهی به نور و روشنایی هدایت می کنند و اولیا کفر و شیطان، عملی بر عکس دارند. انسانها را از راه راست و نور و روشنایی بازداشته، به گمراهی ضلالت دعوت می کند. سنت در لغت به معنای طریق ستوده و در اصطلاح حدیث، چیزی است که از پیامبر اسلام(ص) و یا سایر ائمه طاهرین(ع) در شده باشد لفظ سنت بر مستحبات نیز اطلاق می شود. همچنین به احکام و اوامر و نواهی خداوند، «سنت الله » و به راه و رسم پیامبر(ص) «سنت النبی» گفته می شود. در مورد عصمت نیز گفته اند که: در لغت به معنای حفاظت و نگهداری خویشتن از گناه است و در اصطلاح کلام، بی گناهی و عصمت لازمه انبیاء و ائمه طاهرین(ع) است. در اینجا سوالی مطرح می شود که چرا پیامبران و ائمه(ع) باید معصوم باشند؟ جواب این است که هدف از بعثت انبیاء(ع) هدایت انسانهاست و کسی که در مورد هدایت بندگان خداست خود نباید آلوده به گناه باشد؛ زیرا اگر هدایت کننده، خود آلوده باشد، هدایت شونده در هدایت و رهبری او اطمینان نخواهد داشت.
ثواب روز بيست وپنجم :
در روز بيست و پنجم خداوند عزّوجل زير عرش هزار قبّه سبز رنگ بنا مي كند كه بر سر هر قبه اي خيمه اي از نور است. خداوند تبارك و تعالي مي گويد: اي امت احمد ! من پروردگار شمايم و شما بندگان من هستيد، طلب رحمت كنيد در سايه عرشم در اين قبه ها و بخوريد و بياشاميد، گوارا باد بر شما، نه خوفي و نه حزني بر شماست. اي امت محمد(ص) به عزت و جلالم شما را داخل بهشت مي كنم به جوری كه اولين و آخرين در تعجب بمانند و تاج گذاري مي كنم هر يك از شما را به هزار تاج، و سوار مي كنم هر يك از شما را بر شتري كه از نور خلق شده و زمام آن نيز از نور است و در اين زمام هزار حلقه طلاست در هر حلقه اي ملكي از ملائكه ايستاده است كه به دست هر ملكي عمودي از نور است تا بدون حساب وارد بهشت شويد.
***
26رمضان:
1- دعای روز بیست و ششم
حدیث روز:هیچ تشنگی و گرسنگی و رنج در راه خدا به آنها نرسد و قدمی که کافران را خشمگین سازد بر ندارند و بر دشمن چیره نشوند، مگر آنکه عملی صالح بر ایشان نوشته شود زیرا خداوند پاداش نیکوکاران را تباه نمی سازد.
سوره توبه آیه 120
دعاى روز بيست و ششم
اَللَّهُمَّ اجْعَلْ سَعيى فيهِ مَشْكوُراً وَ ذَنْبى فيهِ مَغْفُوراًو عَمَلى فيهِ مَقْبُولاً و عَيْبى فيهِ مَستُوراً يا اَسْمَعَ السَّامِعينَ.
ترجمه: «خداوندا، در اين روز تلاش و مجاهده ام را بپذير و گناهانم را ببخش وكارهايم را پذيرا و عيبم را بپوشان اى بهترين شنواى دعاى مردمان.»
شرح: حرکت و تلاش انسان، باید بر اساس هدف و نتیجه باشد و عمل بدون هدف، از اندیشه بدور است. اگر نمازها یومیه و نافله را با حضور قلب بخوانیم و نفس خود را از گناهان ظاهری و باطنی دور نگه داریم طبیعی است که انجام این اعمال، با اهداف معین شده مورد رضایت خداوند قرار خواهد گرفت، این است معنی تشکر خدا از ما در سوره دهر، آیه 22 آمده «و کان سعیکم مشکوراً» تشکر خدا از مومن یکی در دنیا است و دیگری در آخرت، در دنیا، برای انسان مومن خیر مقدر می فرماید و در آخرت نیز، با چهره ای بشاش که لبخند رضایت بر لبان داریم وارد صحرای محشر می شویم. در حال روزه، خواهشها و در خواست انسان به اوج خود می رسد و همه طاعات و عبادات خویش را در طبق اخلاص می نهد و قبولی آنها را می طلبد که در سوره بقره، آیه 16آمده: «لا تقنطوا من رحمه الله» از عطا و بخشش وجود خدا هرگز نباید نا امید شد، و شاعر چه زیبا گفته است که:
غرق کنه ، نا امید مشو ز درگاه ما که عفو کردن بود در همه دم کار ما
توبه شکستی بیا، هر آنچه هستی بیا امید واری بجو ز نام عفار ما
ثواب روز بيست و ششم :
و هنگامي كه روز بيست و ششم فرا رسيد، خداوند به نظر رحمت به شما مي نگرد، پس گناهانتان، مگر خونها و اموال را (حق الناس را) مي آمرزد و هر روز هفتاد مرتبه، خانه هايتان را از غيب، دروغ و بهتان پاك مي سازد.
***
27رمضان:
1- دعای روز بیست و هفتم
حدیث روز:امام صادق (ع) می فرماید:
امام سجاد(ع) در ماه رمضان جز به تسبیح و استغفار و تکبیر لب نمی گشود.
الکافی ج 4 ص 88
دعاى روز بيست و هفتم
اَللَّهُمَّ ارزُقنى فيهِ فَضْلَ لَيْلَةِ الْقَدرِ و صَيِّرفيهِ اُمُورى مِنَ الْعُسْرِ اِلىَ الْيُسْرِ وَ اقْبلْ مَعاذيرى وَ حُطَّ عَنّىِ الذَّنب وَ الْوِزرَيا رَؤُفاً بِعِبادِهِ الصَّالِحينَ.
ترجمه: «خدايا، در اين روز فضيلت شب قدر را روزيم گردان و كارهاى دشوارم را آسان كن و پوزشم را بپذير و گناهانم را محو و نابود ساز اى مهربان در حق بندگان شايسته ات.»
شرح: شب قدر از بهترین شبها نزد پروردگارست و فضیلت آن از هزار ماه بیشتر دانسته شده همان طور که قرآن می فرماید: «لیله القدر خیر من الف شهر». شب قدر شبی است که ملائکه الله فوج فوج، دسته دسته از آسمان فرود می آیند. «تنزل الملائکه و الروح فیها باذن ربهم من کل امر سلام ...»
آن شب فرشتگان با جبرئیل به همه خانه های مومنان سر زده، به مساجد و تکایا می آیند و ندا می دهند که استغفار کنندگان کجایند؟ جوانمردان شب خیز که در آرزوی لقای ما هستند و خواب و آرامش را از خود سلب کرده اند، کجایند؟ خداوند در دو زمانه، فرشتگان را به سوی بندگانش می فرستد: یکی در موسم عرفات که حاجیان احرام بسته اند و یکی در شب قدر، در عرفات، مردم تکبیرگو به ذکر خدا مشغول اند و در شب قدر ، بر طاعت خویش افزوده، دستهایشان بوی قرآن می دهد و زبانشان بوی تسبیح. تقدیر امور بندگان در شب قدر است. در روایتی از امام صادق(ع) چنین آمده است که: «التقدیر فی لیلة تسعه عشر و الابرام فی لیلة احدی و عشرین و الامضاء فی لیلة ثلاث و عشرین » تقدیر و اندازه گیری مقدرات خداوند در شب نوزدهم صورت می گیرد و در شب بیست و یکم تحکیم پذیرفته، در شب بیست و سوم امضا می شود. ( وسائل الشیعه ، ج 7 ، ص 259 )
ثواب روز بيست و هفتم :
روز بيست و هفتم كه شد پس گويا شما هر دو زن با ايماني را ياري كرده ايد و هفتاد هزار برهنه را پوشانده ايد و هفتاد هزار مرزبان را خدمت كرده ايد و گويا كتب آسماني كه خداوند بر فرستادگانش نازل كرده است را خوانده ايد.
***
28رمضان: 1- دعای روز بیست و هشتم
حدیث روز:امام صادق (ع) می فرماید:
افطار کردن در منزل مسلمانت، برتر از هفتاد روز روزه تو است.
شهر ا... فی الکتاب و السنته ح 432
دعاى روز بيست و هشتم
اَللَّهُمَّ وَفِّرْ حَظّى فيه مِنَ النوافِلِ و اَكرِمْنى فيهِ بِاِحضارِ المَسائل وَ قَرِّب فيه وَسيلَتى اِلَيْكَ مِنَ بَيْنَ الْوَسائِلِ يا مَنْ لا يَشْغَلُهُ اِلْحاحُ الْمُلِّحينَ.
ترجمه: «پروردگارا، در اين روز به واسطه انجام اعمال مستحبى بهره بيشترى از نعمت بيكرانت، عطايم فرما و با بيان خواستها و آرزوها گراميم بدار و راه درخواست مرا بهترين طريق نزديكى بخودت قرار ده. اى كسي كه اصرار بندگان ترا از (لطف وكرم) بازندارد.»
شرح : اگر مومنان فقط به انجام واجبات بپردازند، تکلیف از دوش آنان ساقط گشته، در روز قیامت باز خواست نمی شوند؛ ولی اگر اضافه بر واجبات، در دل شب نیز بستر نرم را رها کرده، با آرامش خاطر وضو بسازند و در محراب عبادت به پرستش و راز و نیاز با خدا بپردازند، حال خوشی به آنها دست خواهد داد. در حقیقت، این یک مرحله بالاتر است؛ زیرا در واجبات موظف به انجام است، ولی در مستحبات، تنها عشق و محبت است که او را به راز و نیاز وا می دارد. به فرمایش پیامبر اسلام (ص) که: « إنّ للقلوب اِقبالاًً و ادباراً فاذا اَقبَلت فتَنفَلوا و اذا اَدبًرت فعَلًیکم بالفریضه »؛ راهها از دو حالت برخوردارند، گاهی آمادگی و پذیرش دارند و گاهی این آمادگی و پذیرش را ندارند. هر گاه پذیرش و آمادگی داشتید، به فاضلها و عبادتهای مستحبی بپردازید و هر گاه این پذیرش را نداشتید، به همان واجبات اکتفا کنید. هر کس برای رسیدن به ذات حق و نزدیک شدن به حضرت پروردگار، وسیله ای دارد، که این وسیله به اختلاف ظرفیتها و برداشتهای افراد بر می گردد؛ و وسیله آن چیزی است که روح را تا نزدیکی ذات حضرت حق سیر می دهد. به طور مثال، در بحث خداشناسی، عده ای با تفکر و تدبر در موجودات آفرینش، اعم از آسمان و زمین و کهکشان، اعتقاد به خدا پیدا می کنند و گروهی به وسیله خدا، به شناسایی و معرفت حقیقی حق می شتابند که پیر طریقت گفت: الهی ! اگر کسی تو را به جستن یافت، من به گریختن یافتم؛ و اگر کسی تو را به ذکر کردن یافت، من تو را به فراموش کردن یافتم الهی ! وسیلت به تو، هم تویی. اول تو بودی و آخر هم تویی، همه تویی و بس، باقی همه هوس . (تفسیر کشف الاسرار ، ج 1 ، ص 121 )
ثواب روز بيست و هشتم :
در روز بيست و هشتم خداوند براي شما در جنة الخلد صد هزار شهر از نور قرار مي دهد و در جنة الماوي صد هزار قصر از نقره و در جنة الفردوس صد هزار شهر، در هر شهري هزار حجره، و در جنة الجلال صد هزار منبر از مشك ، در داخل هر منبري هزار خانه از زعفران، در هر خانه هزار تخت از در و ياقوت، بر سر هر تختي زوجه اي از حورالعين نشسته است.
***
29رمضان:
1- دعای روز بیست و نهم
حدیث روز:امام سجاد(ع) در وداع با ماه رمضان با اندوه می فرماید:
بدرود ای بزرگترین ماه خدا و ای عظیم ترین عید اولیای حق ... بدرود اما نه بدرودی که از سر دلتنگی از تو باشد و نه آنکه روزه اش از جهت به ستوه آمدن ترک شده باشد، بدرود ای ماهی که پیش از آمدنت به انتظارت بودیم و هنگام رفتنت دلها اندوهگین است. بدرود ای ماهی که به واسطه تو بدیهای بسیاری از ما دور گردید، و به برکت تو خوبیها (و برکات) فراوانی به سوی ما سرازیر شد.
الجار 98/174
دعاى روز بيست و نهم
اَللَّهُمَّ غَشِّنى فيهِ بالرّحمةِ وَ ارْزُقنى فيهِ التَّوفيقَ و الْعِصْمَةَ وَ طَهِّرْ قَلْبى مِنْ غَياهِبِ التّهمة يا رَحيماً بِعِبادِهِ الْمؤمنينَ.
ترجمه: «خدايا، امروز، سرا پاى وجودم را با رحمت، بپوشان، و توفيق و حفظ از گناه را روزيم كن، و قلبم را از تاريكيهاى اتهام، پاك گردان، اى مهربان نسبت به بندگان مؤمنش.»
شرح : رحمت بر دو قسم است: یکی رحمت عام که شامل حال همه موجودات می شود، کما این که در قرآن آمده: » و رَحمَتی وسعت کلًّ شی » رحمت و نعمت من، همه موجودات را فرا گرفته است و دیگری رحمت خاص، که مخصوص مومنان است: »اولبک علیهم صلوات من ربهم و رحمه» لفظ رحمت نیز، مانند آب، با الفاظ دیگری ترکیب یافته و معانی گوناگون میدهد مانند دریای رحمت که شامل همت خلقت و آفرینش و هستی می شود. کاروان رحمت، شکر رحمت، مبشران رحمت و منادیان رحمت. برای دل حالاتی است در اصطلاح عرفا آن را خواطر گویند و آن عبارت است از روی دادن حالتی خاص برای دل، که با سرعت آن حالت زائل می گردد و خاطره دیگری جایگزین آن خاطره اولی می گردد. دل انسان از جاذبه های مختلفی اثر می پذیرد. گاهی هوای نفس آنچنان انسان را غرق در شهوت و شهوت پرستی می کند که همه چیز را از یاد می برد؛ و گاهی یک جاذبه معنوی و بیداری دل، که از آن به «یقظه» تعبیر شده، آثاری در روند رشد فکری و معنوی انسان می گذارد که حاضر نیست همه هستی را نیز با آن خاطره و اثر تعویض نماید. بنابراین باید خاطره و شک و تردیدهایی که به دلیل هویت مادی آن خاطره در دل انسان ایجاد می شود کنار گذاشت که «چشم آلوده نظر از رخ جانان دور است » و تا جاذبه های مادی را رها نسازیم و دل را در معرض نسیمهای الهی قرار ندهیم، از راهنمایی های غیبی الهی و قرآن بهره ای نخواهیم برد. در دعای این روز از خداوند مسئلت نمودیم که دلهایمان را از تاریکی ها و شک و تردید پاک گرداند.
روز بيست و نهم :
روز بيست و نهم خداوند عزّوجل هزارها محله به شما اعطا مي كند، در داخل هر محله، قبه سفيد رنگي است كه در آن قبه تختي از كافور سفيد است، و بر بالاي اين تخت هزار رختخواب از حرير سبز است و بر بالاي هر رختخواب حوريه اي است كه هفتاد هزار حله پوشيده و بر سر آن هشتاد هزار بافه است كه به درّ و يا قوت زينت شده است.
***
30رمضان:
1- دعای باران توسط پیامبر(ص)
حدیث روز:امام علی(ع) در یکی از عیدها فرمود:
این عید کسی است که خدا روزه اش را پذیرفته و نماز وی را سپاس گفته و هر روز که خدا را در آن نافرمانی نکنند روز عید است.
نهج البلاغه ، الحکمه 428
دعاى روز سى ام
اَللَّهُمَّ اجْعَلْ صِيامى فيهِ بِالشُكرِ و الْقَبولِ عَلى ما تَرْضاهُ و يرضاهُ الرَّسولُ محكمةً فروعه بالاصول بحقِّ سيدنا محمد و الهِ الطاهرينَ و الحمدللّهِ ربِّ العالمينَ.
ترجمه: «خدايا، در اين روز مرا به قدردانى و پذيرش آنچنان كه موجب خشنودى و رضايت درگاه الهى و پيامبر عظيم الشأن است مقرون ساز و فرعش را بر اصل و بنياد آن استوار نما بحق محمد و خاندان پاكش و سپاس و ستايش مخصوص خداى جهانيان است.»
شرح : شکر در لغت اظهار سپاس است و اعتراف به نعمت همراه با بزرگ شمردن. تشکر به سه قسم است: تشکر با قلب، تشکر با زبان. تشکر با دیگر جوارح. تشکر قلبی، بزرگ شمردن نعمت و هر لحظه بر قلب تلقین کردن نعمت است. تشکر زبانی، اظهار نعمت با زبان و ثناگویی منعم در قبال نعمت اوست، و تشکر جوارح، استفاده کردن صحیح از نعمتها به اندازه توان و قدرت هر کس است. تشکر و شکر دو گونه است یکی از طرف بنده نسبت به خدا و دیگری تشکر خداوند بزرگ از بنده است . شکر بندگان نسبت به خدا یادآوری نعمتهای اوست و صحیح مورد استفاده قرار دادن نعمتهایش و شکر خدا نسبت به بندگان، قبولی اعمال و طاعات مذهبی آنان است. و تشکر خدا از بنده، فزونی بخشیدن نعمتهایش بر بندگان است، از امام صادق(ع) نقل شده اگر هر بنده ای هنگامی که خداوند به او نعمتی عنایت می کند، با قلبش به آن اعتراف کند و با زبان، خدا را نسبت به آن نعمت ستایش نماید، سخن او به آخر نمی رسد، مگر این که خداوند به زیارت و فزونی آن نعمت فراوان می دهد. تشکر خدا باید در برابر اعمال صالح با شرط خلوص تحقق پذیرد، و چنانچه ما عمل صالحی را انجام دهیم؛ اما فقط برای رضایت خدا نباشد، مثلا پل، مدرسه و جاده بسازیم و همه اینها اعمال صالح هستند ولی فقط به خاطر خدا نباشد، این کمبود خلوص نیز با تشکر خدا جبران می شود.
ثواب روز سي ام :
روز سي ام كه تمام شد، خداي عزوجل به عدد هر روزي كه بر شما گذشته است هزار شهيد و هزار صديق مي نويسد و عبادت پنجاه سال را براي شما مي نويسد، و در مقابل هر يك روزه، دو هزار نوشته مي شود و به تعداد درختها و گياهان كه به واسطه آب رود نيل مي رويند، رفعت درجات به شما خواهد داد. آزادي از دوزخ و گذشت از صراط و امان از عذاب را برايتان مي نويسد، و براي بهشت دري است كه به آن ربان گويند، باز نمي شود مگر در روز قيامت، سپس به روزه داران امت محمد(ص) ندا داده شود بشتابيد به سوي ربان، پس امت من از اين در به بهشت داخل مي شوند. پس كسي كه در اين ماه رمضان آمرزيده نشود پس در چه ماهي آمرزيده شود؟
1- دعای باران توسط پیامبر(ص)
در ماه رمضان سال ششم هجری قحطی شدیدی در مدینه رخ داد، که پیامبر(ص) طلب باران کردند و باران آمد.[1]
[1]- بحارالانوار، ج20 ص376.